Για μια ποιοτική δωρεάν δημόσια – ασφαλή παιδεία για όλους

Παρόλο που τα σχολεία έκλεισαν πρώτα, χρειάστηκε να περάσει ενάμιση μήνας για να βγάλει το Υπουργείο πρόγραμμα δράσης σύγχρονης εκπαίδευσης – δηλαδή μέσα από μια διαδικτυακή τάξη προς τους εκπαιδευτικούς, ιδιαίτερα των δημοτικών σχολείων.

Στην πραγματικότητα όμως οι εκπαιδευτικοί δεν σταμάτησαν καθόλου να εργάζονται.

Οι εκπαιδευτικοί πολλά βήματα μπροστά από το Υπουργείο

Από τις 12 του Μάρτη οπότε και έκλεισαν τα σχολεία, οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί, ανταποκρίθηκαν άμεσα και έχουν δώσει πολλές περισσότερες εργατοώρες από ότι αν ήταν τα σχολεία ανοιχτά, δουλεύοντας ακόμη και απογεύματα, βράδια και σαββατοκύριακα, επιστρατεύοντας όλη την δημιουργικότητά τους στην προσπάθεια τους να βρουν τρόπους για να στηρίξουν τους μαθητές τους.

Χρησιμοποίησαν πολλά προγράμματα, πέρα από το teams που ήταν το εγκεκριμένο καθώς και πολλές άλλες εφαρμογές. Μετέτρεψαν τις σελίδες των σχολείων σε πηγές εκπαιδευτικού υλικού, πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά από όταν το έκανε το Υπουργείο. Βρήκαν ακόμη και τρόπο να επικοινωνούν, να στηρίζουν μαθητές που δεν έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ ή σε συσκευές, με την στενή συνεργασία με τους γονείς.

Κοινωνικές ανισότητες

Το κλείσιμο των σχολείων και η ιδιαίτερη εξ αποστάσεως διδασκαλία έχει φέρει στην επιφάνεια κοινωνικές ανισότητες οι οποίες πάντα υπήρχαν, όμως σπάνια γίνονται θέμα δημόσιας συζήτησης, και πολύ λίγα γίνονται για να αντιμετωπιστούν, αφήνοντας τον εκπαιδευτικό να τα βγάλει πέρα μόνος του.

Ένα από τα προβλήματα που βρίσκεται και στο επίκεντρο της δημόσιας σφαίρας είναι το θέμα της έλλειψης ηλετρονικών υπολογιστών και ίντερνετ, το οποίο είναι ένα πολύ τρανταχτό σημάδι κοινωνικής ανισότητας, δεν είναι όμως το μόνο.

Πολύ λίγα αναφέρθηκαν, και μόνο τις πρώτες μέρες του εγκλεισμού για τον τεχνολογικό αναλφαβητισμό που έχουν οι μαθητές, αλλά πολύ περισσότερο οι γονείς, που έρχονται τώρα να παίξουν τον ρόλο του δασκάλου στο σπίτι. Όταν το μάθημα της τεχνολογίας γίνεται μόνο σε ορισμένες τάξεις, και είναι ήδη υποβαθμισμένο, με ελλειπή εργαστήρια, ή όταν οι νέες τεχνολογίες δεν χρησιμοποιούνται συστηματικά στην τάξη, είναι αδύνατο να περιμένουμε όλη η εκπαίδευση να μεταφερθεί ηλεκτρονικά χωρίς να παρουσιάζονται ανισότητες, κι αυτό γιατί παιδιά που έρχονται από χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα ακόμη κι αν έχουν συσκευές δεν έχουν τις ίδιες ικανότητες χειρισμού τους.

Σε πολύ χειρότερη κατάσταση είναι τα παιδιά μεταναστών, τα οποία πολλές φορές μιλούν λίγα ελληνικά και σίγουρα το λεξιλόγιό τους είναι περιορισμένο, ενώ οι γονείς τους καθόλου, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να τα βοηθήσουν. Για αυτά τα παιδιά η χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών αλλά και η κατανόηση και εκμάθηση μέσω αυτών σε μια γλώσσα που δεν κατέχουν, γίνεται ακόμη πιο δύσκολη.

Σε πολλές περιπτώσεις ο εκπαιδευτικός μέσα σε αυτόν τον ενάμιση μήνα καλέστηκε, για να μπορέσει να καλύψει, όσο μπορεί τις ανάγκες αυτών των μαθητών, να προχωρήσει ακόμη και σε εξατομικευμένη εκπαίδευση, προσαρμοζόμενος στις ανάγκες και τις ικανότητες κάθε μαθητή. Η διαδικασία αυτή είναι ένας άθλος όταν ο κάθε εκπαιδευτικός μπορεί να έχει και πάνω από 20 μαθητές σε μια τάξη.

Όλα τα παραπάνω αντιμετωπίζονταν με την ασύγχρονη εκπαίδευση, δηλαδή χωρίς μάθημα τύπου τάξης, ειδικά στο δημοτικό. Αυτό δεν σημαίνει ότι όπου είναι δυνατό δεν πρέπει οι εκπαιδευτικοί να προχωρήσουν στην σύγχρονη εκπαίδευση. Είτε η ασύγχρονη είτε η σύγχρονη εκπαίδευση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει την σχολική εκπαίδευση, ούτε να καλύψει κενά ύλης, ή να διδάξει κομμάτια ύλης αποτελεσματικά σε όλα τα παιδιά.

Εντολές από τα πάνω – για ένα παιχνίδι εντυπώσεων

Όλη η συσσωρευμένη εμπειρία αυτή των εκπαιδευτικών δεν έχει στην πραγματικότητα αξιοποιηθεί από το Υπουργείο. Ναι μεν δίνονται εύσημα στους εκπαιδευτικούς μέσα από τις εγκυκλίους, την ίδια στιγμή όμως δεν υπάρχει ένας μηχανισμός ώστε να μπορούν οι εκπαιδευτικοί να αξιολογήσουν την μέχρι τώρα πορεία, να κάνουν έναν απολογισμό και να συμμετέχουν στο σχεδιασμό της επόμενης περιόδου.

Το Υπουργείο θέλοντας να “δείξει έργο”, υπερηφανεύεται ότι έδωσε 6000 τάμπλετς και θα δώσει άλλα 1300 στο δημοτικό, χωρίς να υπάρχει καμία διαφάνεια αν πραγματικά αυτός ο εξοπλισμός καλύπτει τις ανάγκες. Αντίθετα τα νούμερα που δίνονται στη δημοσιότητα με 30.000 από τους 100.000 μαθητές να μην μπορούν να παρακολουθήσουν την εξαποστάσεως εκπαίδευση, δείχνει ότι οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες. Χωρίς να τις καλύψει αυτές, το Υπουργείο καλεί τους εκπαιδευτικούς να βγάλουν 15ήμερο πρόγραμμα διδασκαλίας, και μάλιστα δημόσιο, ενώ δεν έχει καθορίσει ποια θα είναι η διδακτέα ύλη, ή και στην περίπτωση των γυμνασίων και λυκείων, η εξεταστέα ύλη και τι θα γίνει τελικά με τις εξετάσεις, τετραμήνου και παγκύπριες.

“Από τα πάνω” έρχονται και οι αντιδράσεις των συντεχνιών, και συγκεκριμένα της ΠΟΕΔ, η οποία δεν δέχτηκε να ξεκινήσει η σύγχρονη εκπαίδευση, χωρίς να δίνει όμως καμία εξήγηση. Σε δηλώσεις την Δευτέρα 27/4 ανέφερε ότι ο λόγος ήταν ότι επεκτείνεται και σε μικρότερες ηλικίες (Α-Δ δημοτικού) στις οποίες τάξεις δεν έχει γίνει εξέταση αν χρειάζονται κι άλλες συσκευές για να καλυφθούν οι ανάγκες. Αυτό είναι ένα έγκυρο επιχείρημα και λόγος για να μην θεωρηθεί η σύγχρονη εκπαίδευση σαν την μέθοδο που καλύπτει τις ανάγκες, και θα μπορούσε να εξηγηθεί αυτό δημόσια από την προηγούμενη εβδομάδα παρά να αφήνεται ο εκπαιδευτικός κόσμος στο μυστήριο του “τι συζητήθηκε/συμφωνήθηκε στις 9 του Απρίλη”, εκτιθέμενος στην γνωστή πολεμική που γίνεται από καλοθελητές της κυβέρνησης ότι οι εκπαιδευτικοί δεν δουλεύουν.

Στον δικό τους χρόνο εκπαιδευτικοί πήγαν στην ΠΟΕΔ και έφτιαξαν 10.000 μάσκες για τα νοσοκομεία ενώ η ΠΟΕΔ δώρησε 10.000 ευρώ στο Υπουργείο Υγείας, για να πάει στα νοσοκομεία. Παρόλο που η κοινωνία χαιρετίζει αυτές τις δράσεις που δείχνουν την αυτοθυσία των εκπαιδευτικών και την θέλησή τους να βοηθήσουν, αναρωτιόμαστε αν αυτή τη δυναμική θα άξιζε η ΠΟΕΔ να την διοχετεύσει στο να παρέχει συσκευές για τα άπορα παιδιά ή να συγκεντρώσει την εμπειρία των εκπαιδευτικών, να φτιάξει εφαρμογές και προγράμματα που θα βοηθούσαν τους εκπαιδευτικούς στο να πραγματοποιήσουν το έργο τους.

Θέλουμε εκπαίδευση και συνδικαλισμό “από τα κάτω”

Από τις πρώτες μέρες οι εκπαιδευτικοί οργανώθηκαν σε επίπεδο σχολείου αλλά και ευρύτερα μέσα από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, ανταλλάζουν απόψεις και διδακτικό υλικό και μεθόδους διδασκαλίας.

Η εμπειρία και η γνώση που έχει κατακτηθεί μέσα σε αυτόν τον ενάμιση μήνα, αν οργανώνονταν μέσα από διαδικτυακές γενικές συνελεύσεις εκπαιδευτικών, με την συμβολή των μαθητών και των γονιών, θα μπορούσαν να οργανώσουν την εκπαίδευση με έναν διαφορετικό τρόπο ώστε να μπορεί να συμβάλει στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και να δίνει όσο περισσότερες ίσες ευκαιρίες μπορεί.

Λέγοντας αυτά, κάποια άμεσα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι:

  • η παροχή εξοπλισμού και ίντερνετ προς όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς που χρειάζονται
  • να θεωρηθεί ως διδακτέα ύλη, ότι διδάχθηκε μέχρι τις 13 του Μάρτη
  • να καθοριστεί αυτή η ύλη ως εξεταστέα για τις παγκύπριες εξετάσεις
  • να δοθούν εναλλακτικές μέθοδοι αξιολόγησης της πορείας των μαθητών για την προαγωγή τους στην επόμενη τάξη
  • να μην θεωρηθεί η σύγχρονη εκπαίδευση ως αντικατάσταση της ενδοσχολικής αλλά ως στήριξή της
  • να συνεχίσει η ασύγχρονη εκπαίδευση αλλά και τα εκπαιδευτικά προγράμματα τηλεόρασης με έναν σχεδιασμό από εκπαιδευτικούς και όχι από καναλάρχες ως συμπληρωματική εκπαίδευση στα παιδιά
  • να ενσωματωθούν στην τηλεόραση ακόμη και πιο βασικά προγράμματα εκμάθησης ελληνικών για τα παιδιά μεταναστών και των γονιών τους

και για το μέλλον:

  • να γίνει η επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση νέων τεχνολογιών στο σχολείο και εξοπλισμός των σχολείων με νέες τεχνολογίες
  • πρόσληψη παραπάνω εκπαιδευτικών και ενίσχυση του μαθήματος της τεχνολογίας
  • πρόσληψη παραπάνω εκπαιδευτικών έτσι ώστε να μειωθεί ο αριθμός των μαθητών ανά τάξη
  • να ενισχυθούν τα τμήματα εκμάθησης ελληνικών σε παιδιά μεταναστών αλλά και στους γονείς τους

Πριν από ενάμιση χρόνο ξεκίνησε μια συζήτηση για ένα δημοκρατικό σχολείο. Αυτή η συζήτηση πρέπει να συνεχιστεί, να δοθεί φωνή στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τους γονείς για μια ποιοτική δωρεάν δημόσια παιδεία για όλους.

Η επόμενη μέρα

Ο κορωνοιός δεν θα φύγει σύντομα από τη ζωή μας αλλά θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτόν και όποιες άλλες μελλοντικές πανδημίες έρχονται. Όποιο άνοιγμα των σχολείων θα πρέπει να γίνει με έναν πολύ καλό σχεδιασμό και οργάνωση, με βάση την πραγματικότητα που επικρατεί στα σχολεία. Βλέποντας από άλλες χώρες (πχ Ταιβάν που κατάφερε πολύ πιο αποτελεσματικά να διαχειριστεί τον ιό) οι μαθητές έχουν ατομικά διαχωριστικά, έχουν απόσταση μεταξύ τους, έχουν αίθουσες μεγάλες που να μπορούν να δώσουν την ευκαιρία για μια τέτοια διαμόρφωση.

Στην Κύπρο στα περισσότερα σχολεία 20-25 μαθητές είναι στοιβαγμένοι σε πολύ μικρές τάξεις, πολλά από τα σχολεία είναι εργοτάξια, δεν έχουν καν αρκετό χώρο στην αυλή για να κρατηθούν οι αποστάσεις, ενώ κάποιες μάσκες που είχαν δοθεί παλιότερα από το υπουργείο για την σκόνη δεν εφάρμοζαν καν στα πρόσωπα των παιδιών!

Όσον αφορά για την σκέψη να επεκταθεί η χρονιά μέσα στο καλοκαίρι, στις συνθήκες της Κύπρου που τα σχολεία δεν έχουν καν κλιματισμό κι αν έχουν μπορεί η χρήση του να είναι και πιο επικίνδυνη για να μεταδοθεί ο ιός, θα είναι εγκληματικό.

Η πιο ασφαλής λύση για τα παιδιά αλλά και για τους εκπαιδευτικούς θα ήταν να μην ανοίξουν τα σχολεία, εκτός από ειδικά διαμορφωμένους χώρους, αφού απολυμανθούν, που θα μπορούσαν να είναι ακόμη και αίθουσες ξενοδοχείων, για την πραγματοποίηση των εξετάσεων όπου είναι εφικτό. Έτσι κι αλλιώς στον ένα μήνα που μπορεί να είναι στη δεύτερη φάση χαλάρωσης των μέτρων η ύλη δεν μπορεί να καλυφθεί. Μπορεί όμως να αναπροσαρμοστεί και να μεταφερθεί στην επόμενη χρονιά.

Εδώ και χρόνια υπάρχει η συζήτηση για την αναθεώρηση των αναλυτικών, για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, και την ανάγκη το σχολείο να αναπτύσσει δεξιότητες παρά να συσσωρεύει πληροφορίες στο μυαλό των παιδιών. Παρόλα αυτά βλέπουμε μια συνεχόμενη εντατικοποίηση της εκπαίδευσης, από τις τάξεις του δημοτικού μέχρι και του λυκείου, που οδηγεί στα παιδιά να έχουν μεγαλύτερο άγχος και να στρέφονται στην απομνημόνευση. Είναι καιρός, τώρα, που αναθεωρούνται όλα, και όλα μπαίνουν στο μικροσκόπιο να ανοίξουμε την συζήτηση για την αναθεώρηση των αναλυτικών προγραμμάτων για την δημιουργία νέων γενιών κριτικά σκεπτόμενων ανθρώπων κι όχι μαθητών/ρομπότ στο κυνήγι βαθμών.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: