Εμπειρίες αγώνα από την Ισπανία/Βαρκελώνη ενάντια στις Εξώσεις

Την Πέμπτη 12/12 οι καλεσμένοι από το  Δίκτυο Δράσης για την Στέγη και την Πόλη–SOLIDARITY FOR ALL, Φιλί και Λουίς μας έδωσαν μερικές εικόνες από το μέλλον της Κύπρου καθώς και μια σπίθα ελπίδας για αυτό το μέλλον, αρκεί να οργανωθούμε και να αντισταθούμε στους πλειστηριασμούς και στις εξώσεις συλλογικά και με αλληλεγγύη. 

Ο Φιλι ξεκίνησε την ομιλία του με ένα πολύ χαρμόσινο μήνυμα. Μόλις την προηγούμενη μέρα 11/12 στην γειτονιά, η κινητοποίηση των κατοίκων έσωσε άλλη μια οικογένεια. 

Παρόλο που η αστυνομία κατάφερε να προχωρήσει στην έξωση, μέσα από την πίεση του κινήματος το δημαρχείο πιέστηκε να φιλοξενήσει την οικογένεια σε πανσιόν για 8-9 μήνες μέχρι να βρεθεί για αυτούς σπίτι με ενοίκιο που να μπορούν να πληρώσουν. 

Αυτή ήταν η δευτερη έξωση που κατάφερε να κάνει η αστυνομία φέτος. Ο δικαστής είχε καθορίσει ανοιχτή ημερομηνία, και παρόλο που οι αλληλέγγυοι λόγω εμπειρίας ξέρουν πότε περίπου θα εισβάλει η αστυνομία, αυτή τη φορά αυτό δεν έγινε κατορθωτό. Η αστυνομία εισέβαλε ενώ μέσα στο σπίτι ήταν μόνο τα δύο παιδιά της οικογένειας 3-16 χρονών και 2 ξαδέλφες της μητέρας. Έσπασε την πόρτα, ένοπλη, έβαλε τα παιδιά να σηκώσουν τα χέρια και να πανε στην πόρτα. Οι γείτονες που κινητοποιήθηκαν δεν κατάφεραν να σταματήσουν την έξωση. 

Αμέσως όμως μετά πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο δημαρχείο, και από τους 80 γείτονες που παρευρέθηκαν, οι 25 μίλησαν πολύ έντονα για το θέμα και κατάφεραν να πείσουν το δημαρχείο να προσφέρει στέγη στην οικογένεια στην πανσιόν. 

Αυτό ήταν μια νίκη. Η οικογένεια δεν έμεινε στο δρόμο, αλλά και άνθρωποι που έχουν περάσει την ίδια εμπειρία, έχουν απογοητευτεί, και αποθαρρυνθεί λόγω της εξαθλίωσης στην οποία ζουν, κατάφεραν να υπερασπιστούν τους γείτονές τους και να απαιτήσουν να μην μείνουν στο δρόμο. 

Η Ciutat Meridiana, από όπου είναι ο Φίλι και ο Λουίς, είναι μια συνοικία της Βαρκελώνης που οικοδομήθηκε κατά την τελευταία περίοδο της Φραγκικής Δικτατορίας, και υπήρξε εξ αρχής μια γειτονιά εργατών που την χαρακτήριζε η έλλειψη βασικών δημόσιων υπηρεσιών και πόρων. Σήμερα, καταγράφεται ως η πιο φτωχή συνοικία της πόλης, όπου η πραγματικότητα των αλλεπάλληλων εξώσεων δημιουργεί, από την μια, συνθήκες ανθρωπιστικής ανάγκης, και από την άλλη, μια διαρκή συνοικιακή πάλη ενάντια στη βία των τραπεζών, καθώς επίσης, δομές αλληλεγγύης που καλύπτουν τις βασικές ανάγκες των ανθρώπων που έχουν χτυπηθεί περισσότερο από την οικονομική κρίση.

Ο Φιλι είναι αντιπρόσωπος της Asociación de Vecinos y Vecinas de Ciutat Meridiana (Ένωση Γειτόνων και Γειτονισσών της Ciutat Meridiana). Η Ένωση υπήρχε από τον καιρό του Φράνκο και κατάφερε μέσα από τους αγώνες να διεκδικήσει βασικές υπηρεσίες. Κέρδισε την δημιουργία κέντρου υγείας, δημοτική βιβλιοθήκη, κοινωνικό κέντρο, ένα μοντέρνο δημοτικό σχολείο και σήμερα ένα γραφείο στέγης. Με τους αγώνες της βελτίωσε τις συγκοινωνίες και κέρδισε την σύνδεση της γειτονιάς με την Βαρκελώνη, βελτίωση των σταθμών του τρένου και του μετρό, βελτίωση μπλοκ κατοικιών για να μην πέσουν αλλά ακόμη και μείωση στους λογαριασμούς του νερού!. Μέσα από τη δράση της Ένωσης, από τη δεκαετία του 1970 έχει δημιουργηθεί η συνείδηση στους κατοίκους ότι τα πάντα αποκτούνται μέσω του αγώνα. Έτσι, όταν ξεκίνησε η κρίση, οι κάτοικοι μέσα από την Ένωση ξεκίνησαν τον αγώνα ενάντια στις εξώσεις. 

Στην γειτονιά ζούσαν 30.000 κάτοικοι. Από το 1990 οι τράπεζες άνοιξαν 12 καταστήματα, ενώ τα μεσιτικά γραφεία υπήρχαν σε κάθε γωνία. Οι τράπεζες και τα μεσιτικά πίεζαν τους εργαζόμενους κατοίκους να αγοράσουν τα σπίτια τους. Το επιχείρημα ήταν – γιατί να πληρώνεις νοίκι ενώ μπορείς με τα ίδια χρήματα να πληρώνεις τη δόση και να σου μείνει το σπίτι; Από το 1970 μέχρι το 2000 μέσα από αυτή τη διαδικασία οι τιμές των ακινήτων εκτοξεύθηκε από τις 3000 ευρώ σε 700.000 ευρώ. 

Καθώς οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν εργάτες, η κρίση για αυτούς σήμαινε ανεργία, και η ανεργία σήμαινε ότι δεν μπορούσαν να πληρώσουν την δόση τους. Αν για τρεις μήνες ένας οφειλέτης δεν πληρώνει τη δόση του τότε η τράπεζα ζητά όλο το χρέος και προχωρά συνοπτικά σε πλειστηριασμό της κατοικίας που μπορεί να έχει χάσει ακόμη και την μισή αξία της, ενώ το χρέος παραμένει. 

Έτσι οι εργαζόμενοι – άνεργοι πλέον – έμεναν χωρίς σπίτι και με ένα τεράστιο χρέος, όπου αίτημα της Ένωσης είναι να γίνει διαγραφή. 

Δεν είχαν άλλη επιλογή από το να κάνουν κατάληψη, να μείνουν δηλαδή στο σπίτι τους μέχρι να τους κάνουν έξωση. 

Ακόμη κι αυτοί που έχουν εργασία, το κατα κεφαλήν εισόδημα είναι 10.000 ευρώ το χρόνο. Τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί τόσο πολύ, ένα μέσο ενοίκιο είναι 800 ευρώ το μήνα, που οι εργαζόμενοι πρέπει να επιλέξουν αν θα πληρώσουν το ενοίκιο, το οποίο θα είναι το 98% του μισθού τους, ή αν θα έχουν φαγητό για αυτούς και τα παιδιά τους. 

Από το 2011 πολλά από τα παιδιά λιποθυμούσαν στα σχολεία λόγω ασιτίας. 

Το 2012, 200 οικογένειες απειλήθηκαν με εξώσεις ενώ η κυβέρνηση ειδοποίησε ότι θα ακολουθήσουν άλλες 300. 

Σε πλειστηριασμό βγήκαν 3800 κατοικίες. 1400 οικογένειες ζήτησαν βοήθεια από τη συνέλευση της Ένωσης και η συνέλευση κατάφερε να βοηθήσει το ⅓ από αυτές. 300 οικογένειες κάνουν αυτή τη στιγμή κατάληψη των κατοικιών τους. 

Τα υποκαταστήματα των τραπεζών, μετά τη λεηλασία, αποχώρησαν από τη γειτονιά, κι από 12 έμεινε μόνο 1. Η γειτονιά έχει το πιο χαμηλό εισόδημα από όλη τη Βαρκελώνη, το προσδόκιμο ζωής είναι 10 χρόνια λιγότερο από ότι στην πιο πλούσια περιοχή της Βαρκελώνης, τα ψυχικά προβλήματα είναι πολύ μεγάλα και η επίδοση των μαθητών στο σχολείο είναι πολύ χαμηλή. 

Έτσι τα τελευταία 10 χρόνια η Ένωση ξεκίνησε έναν αγώνα ενάντια στις εξώσεις. Η Ένωση λειτουργεί δημοκρατικά και ανοιχτά, όλα συζητιούνται στη γενική συνέλευση που είναι ανοιχτή στη γειτονιά, και όλα αποφασίζονται εκεί. Όταν μαθευτεί ότι θα γίνει μια έξωση, δημιουργούν ομάδες αλληλεγγύης. Χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να μαθευτεί σε όλο και περισσότερο κόσμο πότε θα γίνει η έξωση. Δημιουργούν ομάδες άμυνας εσωτερική στο χώρο, με μπλοκάρισμα πορτών, και εξωτερική με ανθρώπινες αλυσίδες. Η οικογένεια είναι πάντα παρούσα. Η διαδικασία της έξωσης – ή μη – φροντίζουν να καταγράφεται στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να περάσουν την αντίληψη ότι το δικαίωμα στη στέγη είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα.  

Ο Λουις, κλινικός ψυχολόγος μέλος της Colectivo Sísifo (Συλλογικότητα Σίσυφος) ξεκίνησε λέγοντας ότι η γειτονιά αυτή είναι πολύ μικρή αλλά κατάφερε να απαντήσει σε ένα κράτος με πολύ λειτουργική καταστολή και πανίσχυρες τράπεζες. Η Colectivo Sísifo δημιουργήθηκε από κλινικούς ψυχολόγους οι οποίοι έβλεπαν ότι η κρίση και τα προβλήματα που δημιουργεί στον κόσμο η φτώχεια, επηρεάζουν την υγεία, και πιο συγκεκριμένα την ψυχική υγεία. Η Συλλογικότητα δημιουργήθηκε το 2014, και μέσα από τις πιέσεις της γειτονιάς, αυτή τη στιγμή αποτελεί δομή που χρηματοδοτείται από το δήμο και προσφέρει ψυχολογική υποστήριξη σε ανθρώπους που βιώνουν την τραυματική διαδικασία της έξωσης. 

Η συλλογικότητα στη γειτονιά εφαρμόζει ένα πρόγραμμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για ανθρώπους που βιώνουν πολέμους και φυσικές καταστροφές.Τέτοιες είναι οι συνέπειες της κρίσης και της έξωσης. 

Η διαδικασία της έξωσης μπορεί να προκαλέσει από αγχώδεις διαταραχές και κατάθλιψη, μετατραυματικό στρές, σεξιστική βία, και τάσεις αυτοκτονίας. Από την αρχή της κρίσης έχουν καταγραφεί 2000 αυτοκτονίες στην Ισπανία, και αυτά είναι μόνο τα επίσημα νούμερα. Οι κάτοικοι που απειλούνται με έξωση νιώθουν αποτυχημένοι, ότι είναι δική τους ευθύνη και η ενοχή αυτή τους γίνεται η εσωτερική τους πραγματικότητα. Γίνονται παθητικοί, θεωρούν ότι δεν μπορούν να καθορίσουν το μέλλον τους. Το 65% παίρνει ψυχοφάρμακα χωρίς διάγνωση. Αυτό προσπαθεί να αλλάξει η συλλογικότητα. Να ενδυναμώσει τους κατοίκους για να μπορέσουν να απαντήσουν στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Αυτό μπορεί να ξεκινάει από το να αποδεχτούν αρχικά βοήθεια, να αντισταθούν στην έξωση, κι έπειτα να βοηθήσουν και τους υπόλοιπους που αντιμετωπίζουν παρόμοιο πρόβλημα. Έτσι η συλλογικότητα συντροφεύει τους κατοίκους πριν και μετά την έξωση, ενώ οργανώνει ομαδικές συνεδρίες και έχει 24ωρη γραμμή στήριξης. 

Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο η συλλογικότητα έχει συντροφεύσει 90 οικογένειες. Μέχρι τώρα αναλάμβαναν τις περιπτώσεις που τους καθόριζε η συνέλευση. Τελευταία οι ασθενείς φέρνουν άλλους ασθενείς, που είναι ένα πολύ θετικό βήμα, καθώς δείχνει ότι παρόλο που ο καθένας έχει τον πόνο του, φροντίζει την ίδια στιγμή και τον πόνο του άλλου. Οι ασθενείς γίνονται αναπόσπαστο κομμάτι του κινήματος, πολλοί από αυτούς βρέθηκαν στην τελευταία έξωση και μίλησαν μπροστά σε όλους τους πολιτικούς άρχοντες σε υπεράσπιση της οικογένειας. Αυτό είναι το πιο ευχάριστο αποτέλεσμα της παρέμβασης της συλλογικότητας. 

 Το 90% των ασθενών είναι γυναίκες, και γενικότερα, η πλειοψηφία όσων συμμετέχουν στον αγώνα είναι γυναίκες. Μισοί από αυτούς τους ανθρώπους δουλεύουν, αλλά δεν σημαίνει ότι μπορούν να επιβιώσουν.  

Μέσα από τα χρόνια αγώνα, κατάφεραν τόσο η Ένωση Γειτόνων και Γειτονισσών όσο και η Συλλογικότητα Σίσυφος έχουν αναγνωριστεί από το δημαρχείο. Συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις που γίνονται ανάμεσα σε κατοίκους, δικαστήριο και τράπεζες, ενώ αντίστοιχα άτομα του δημαρχείου υποχρεούνται να έρθουν στις εξώσεις για να μεσολαβήσουν μεταξύ των κατοίκων και της αστυνομίας. Έχει δημιουργηθεί το γραφείο στέγης το οποίο έχει την αρμοδιότητα να βρίσκει σπίτι στους κατοίκους που είναι θύματα έξωσης, ενώ έχουν διεκδικήσει ακόμη και αυτοί που βρίσκονται σε κατάληψη στο σπίτι τους, να γράφονται ως κάτοικοι στην πόλη και να έχουν ρεύμα, νερό και πρόσβαση σε σχετικές υπηρεσίες, ενώ η Συλλογικότητα πληρώνεται από τον δήμο, για να βοηθούν τους ανθρώπους αυτούς, παρόλο που ζουν σε συνθήκες παρανομίας. 

Όλα αυτά δεν θα μπορούσαν να γίνουν αν δεν επέμεναν στον αγώνα τους οι κάτοικοι της Μeridiana. Στις πρώτες εξώσεις μπορεί να ήταν 4 αλληλέγγυοι μαζί με την οικογένεια, σήμερα όμως είναι 100-300 ενω στις εβδομαδιάτικες συνελεύσεις συμμετέχουν 60-100 άτομα. 

*****

Οι πλειστηριασμοί στην Κύπρο είναι μια πραγματικότητα. Οι εξώσεις δεν θα αργήσουν πολύ να έρθουν. Παρόλο που οι τράπεζες σώθηκαν μετά την κρίση του 2013, η κρίση όμως συνεχίζει να βιώνεται στο πετσί του κάθε εργαζόμενου. Οι μισθοί, οι συντάξεις, τα επιδόματα έχουν μειωθεί αισθητά. Οι δόσεις των δανείων ομως, καθόλου, ούτε και τα ενοίκια. 

Είναι καιρός να οργανωθούμε, μαθαίνοντας από τους αγώνες των Ισπανών συναγωνιστών, ξεκινώντας από την συλλογική και αλληλεγγύη δράση μας ενάντια στους πλειστηριασμούς και έπειτα στις εξώσεις. 

Γιατί κανείς δεν θα κάνει για μας, αυτό που πρέπει να κάνουμε εμείς για τον εαυτό μας. Και ο καλύτερος τρόπος να καταφέρουμε να σταματήσουμε την λεηλασία είναι συλλογικά, με αλληλεγγύη. 

Το Δίκτυο Δράσης για την Στέγη και την Πόλη–SOLIDARITY FOR ALL, μας ανακοίνωσε στην συζήτηση για την δράση που διοργανώνει στις 17/2 την οποία στηρίζουμε. Δείτε παραπάνω εδώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: