Πέθανε ο Δημήτρης Χριστόφιας, ο μοναδικός μέχρι σήμερα αριστερός πρόεδρος της Κύπρου

Ο Δημητρης Xριστόφιας, ο πρώτος και μόνος αριστερός πρόεδρος της Κύπρου πέθανε την Παρασκευή σε ηλικία 72 ετών.

Ο Δημήτρης Χριστόφιας ήταν ο πρώτος αριστερός πρόεδρος στην Κύπρο και στην Ευρώπη. Ο πρώτος που δήλωνε κομμουνιστής.

Ήταν ο μόνος πρόεδρος που δεν προερχόταν από μεγάλο τζάκι αλλά προερχόταν από τον λαό.

Η υποψηφιότητα του Χριστόφια στις προεδρικές εκλογές του 2008 δεν ήταν προσωπική φιλοδοξία αλλά αίτημα του λαού. Ήδη το ΑΚΕΛ είχε καταφέρει να εκλέξει προέδρους, ακόμη κι αν αυτοί δεν υποστήριζαν τα αιτήματα και τις αξίες του κόμματος και των μελών του ΑΚΕΛ (βλέπε Παπαδόπουλο), να συμμετέχει σε κυβερνήσεις, ενώ ο Χριστόφιας ήταν ήδη πρόεδρος της Βουλής. Το αίτημα συνεπώς του λαού για να διεκδικήσει το ΑΚΕΛ την προεδρία ήταν πολύ ισχυρό. Για αυτό και ο Χριστόφιας το 2008 πήρε, μόνο με την στήριξη του ΑΚΕΛ στον πρώτο γύρο 33.29%. Όλα έδειχναν ότι θα μπορούσε να είχε κερδίσει τις εκλογές ακόμη και χωρίς συνεργασίες αλλά με ένα εργατικό πρόγραμμα.

Ήταν ο μόνος πρόεδρος που δεν ήταν ο ίδιος διαπλεκόμενος. Παρόλο που η κυβέρνησή του συνδέθηκε με κάποια φαινόμενα διαφθοράς τελικά (όπως το σκάνδαλο Μολέσκη, το σκάνδαλο Ομόνοιας, οι διορισμοί κολλητών και συγγενών σε θέσεις κλειδιά κά…), η προσπάθεια του κατεστημένου να κατηγορήσει προσωπικά τον Χριστόφια (υπόθεση Ορφανίδη) έπεσε στο κενό.

Τα δύο πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης

Ο Χριστόφιας ήταν ο πρόεδρος που δημιούργησε τις μεγαλύτερες ελπίδες στους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα για ένα καλύτερο μέλλον τόσο για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο στο κυπριακό όσο και για να βάλει φρένο στην επιδείνωση των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων που συσσωρεύονταν, καθώς και ενάντια στη διαφθορά και τον αυταρχισμό της εξουσίας.

Στα δύο πρώτα χρόνια η κυβέρνηση Χριστόφια ήταν η μοναδική κυβέρνηση σε όλη την Ευρώπη που μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης αύξησε τον κατώτατο μισθό, αύξησε τις χαμηλές συντάξεις, έδωσε πασχαλινό επίδομα στα άτομα που δικαιούνται επίδομα ευημερίας και στους χαμηλοσυνταξιούχους. Ήταν η κυβέρνηση που δημιούργησε Δίκτυο Δημόσιων Συγκοινωνιών ενώ σε όλη την Ευρώπη οι συγκοινωνίες ιδιωτικοποιούνταν. Πήρε μέτρα για την προστασία των λαϊκών στρωμάτων σε αντίθεση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που παίρναν μέτρα προστασίας του κεφαλαίου. Η κατάσταση της οικονομίας της Κύπρου τότε, βέβαια, επέτρεπε να παρθούν τέτοια μέτρα και η κυβέρνηση Χριστόφια, προς τιμήν της, τα πήρε.

Στο κοινωνικό επίπεδο, ήταν η μόνη κυβέρνηση που ήρθε σε σύγκρουση με την παντοδυναμία της Εκκλησίας και προώθησε την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση. Στο Κυπριακό, τον πρώτο μόλις χρόνο, όταν πρόεδρος στο βορρά ήταν ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο Χριστόφιας μαζί με τον Ταλάτ, κατάφεραν να γράψουν ιστορία αναφορικά με το πώς θα μπορεί να μπει στην πράξη η πολιτική ισότητα σε ένα μελλοντικό ομόσπονδο κοινό κράτος.

Αυτά τα χαρακτηριστικά της προεδρίας του Χριστόφια μέχρι το 2010 τον έκαναν τον πιο αγαπητό πρόεδρο, και στις δημοσκοπήσεις έπαιρνε μέχρι και 75% δημοτικότητα.

Το 2011 και η επίθεση της άρχουσας τάξης

Η κυβέρνηση Χριστόφια παρόλο που πήρε μέτρα για τον λαό, δεν ήθελε να έρθει σε σύγκρουση με το κεφάλαιο. Αυτό ήταν η συνέχεια της πολιτικής του ΑΚΕΛ που εφάρμοζε και όλα τα προηγούμενα χρόνια. Αυτή η βασική αδυναμία που διαπερνά όλη την ιστορία της ηγεσίας του ΑΚΕΛ κατέληξε τελικά σε τραγωδία, σε μια ήττα της Αριστεράς του τόπου μας.

Έτσι όταν το κεφάλαιο άρχισε να επιτίθεται, η κυβέρνηση Χριστόφια άρχισε να κάνει την μία υποχώρηση μετά την άλλη. Έδωσε γύρω στα 3 δις σε επιδοτήσεις και φοροαπαλλαγές για να συνεχίσουν οι καπιταλιστές την «ανάπτυξη» ενώ εγγυήθηκε 3 δις στις τράπεζες για να αυξήσει την ρευστότητα, μια κίνηση που ξεκίνησε την αντίστροφη μέτρηση για την κρίση του 2013. Οι αποφάσεις αυτές έπληξαν την οικονομία κι εκεί που ήταν πλεονασματική τελικά κατέληξε να είναι ελλειμματική. Αυτό έδινε τροφή στα κόμματα της δεξιάς για να υπονομεύσουν την αξιοπιστία της κυβέρνησης και τελικά να παρουσιάζονται σαν η αντιπολίτευση που μπορεί να σώσει την κατάσταση.

Η αμυντική στάση που κράτησε η κυβέρνηση του Χριστόφια στο Μαρί, υποστηρίζοντας τους θεσμούς του κράτους στάθηκε καταλυτική. Αντί να αρπάξει την ευκαιρία να ξεσκεπάσει τον ταξικό και «σαθρό» χαρακτήρα του κράτους, που διατηρεί χρόνια τώρα μια γραφειοκρατία και ένα στρατιωτικό μηχανισμό ανίκανους να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε κρίση, τελικά η στάση αυτή, ήταν το κερασάκι στην τούρτα για την ανελέητη επίθεση που του εξαπέλυσαν, ακροδεξιοί και μεγάλοι άρχοντες του τόπου.

Πολεμήθηκε από το κεφάλαιο όσο κανένας άλλος

Μετά το ατύχημα στο Μαρί, ήταν ο πρόεδρος που πολεμήθηκε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο από την άρχουσα τάξη στην Κύπρο.

Οι διαμαρτυρίες που οργανώνονταν, ανεπίσημα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης και με ηγετικό πυρήνα ακροδεξιούς και φασιστές, έξω από το προεδρικό έφτασαν να ζητούν τον θάνατο του Χριστόφια!Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι όταν η κυβέρνηση Χριστόφια υποχώρησε στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και στις περικοπές στους μισθούς οι κινητοποιήσεις έξω από το Προεδρικό σταμάτησαν.

Η κατάσταση στην οικονομία χειροτέρευε λόγω των προβλημάτων των τραπεζών κι όχι των δημόσιων οικονομικών, όμως η κυβέρνηση Χριστόφια εναπόθεσε τις ελπίδες της για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της οικονομίας στην Τρόικα – δηλαδή την Ευρωπαϊκή Ένωση (Κομισιόν) την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Οι τράπεζες κατέρρευσαν επειδή τζόγαραν τα λεφτά του κόσμου στα ελληνικά ομόλογα. Η Τρόικα απαιτούσε μέτρα λιτότητας και στήριξης των τραπεζών και έφτασε η κυβέρνηση Χριστόφια να είναι αυτή που έπρεπε να διαπραγματευτεί το πρώτο μνημόνιο.

Αυτή η πολιτική, δηλαδή η αφέλεια ότι οι θεσμοί του καπιταλισμού μπορούν να λύσουν προς όφελος της κοινωνίας ένα πρόβλημα που οι ίδιοι δημιούργησαν, ήταν η πολιτική που κόστισε στο ΑΚΕΛ και την Αριστερά την εμπιστοσύνη χιλιάδων εργαζόμενων. Αυτά τα λάθη πρέπει να συζητιούνται, και να βγουν συμπεράσματα για να συμβάλουν στην αλλαγή πολιτικής και πορείας που τόσο έχει ανάγκη ο λαός της Κύπρου. Το κύριο συμπέρασμα που βγαίνει από την προεδρία Χριστόφια είναι ότι η άρχουσα τάξη δεν αντιμετωπίζει τα προβλήματα στην βάση της λογικής και του κοινού καλού ολόκληρης της κοινωνίας, άλλα στην βάση της επιβολής των συμφερόντων της ενάντια στην υπόλοιπη κοινωνία.

Η ΝΕΔΑ στήριξε την εκλογή Χριστόφια

Η Νέα Διεθνιστική Αριστερά, ΝΕΔΑ, ως Νεολαία Ενάντια στον Εθνικισμό τότε, στήριξε την υποψηφιότητα Χριστόφια και έκανε εκστρατεία για την εκλογή του, χωρίς βέβαια ψευδαισθήσεις ότι η υποχωρητική πολιτική του ΑΚΕΛ προς το κεφάλαιο θα του επέτρεπε να είναι ο πρόεδρος που έλπιζαν οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά στρώματα ότι θα είναι.

Μετά την εκλογή του στηρίξαμε τα μέτρα που πήρε υπέρ των λαϊκών στρωμάτων, στηρίξαμε όμως και το εργατικό κίνημα που βγήκε στους δρόμους για να μπορέσει, όσο ήταν δυνατό και όσο οργανωμένο και αν ήταν τότε, να σταματήσει την νεοφιλελεύθερη λαίλαπα που ερχόταν.

Η κυβέρνηση Χριστόφια είχε εναλλακτικές. Μπορούσε να κρατικοποιήσει την Λαϊκή Τράπεζα που κατέρρεε κάτω από τον έλεγχο των εργαζομένων και της κοινωνίας, εφαρμόζοντας αυστηρό έλεγχο κεφαλαίων, αντί να δώσει κάποια δις ευρώ για να την σώσει για να την επιστρέψει στα χέρια των τραπεζιτών. Θα μπορούσε να αρνηθεί την αποπληρωμή του χρέους με τους όρους που ζητούσε η Τρόικα. Θα μπορούσε να περάσει στην κρατικοποίηση των βασικών τομέων της οικονομίας που ήταν σε κρίση. Κάποια από αυτά τα μέτρα τα συμπεριέλαβαν και οι οικονομολόγοι που έφτιαξαν την πρόταση του ΑΚΕΛ για την έξοδο από το μνημόνιο αλλά τότε ήταν πλέον αργά. Η πίστη του ΑΚΕΛ στους θεσμούς θα έπρεπε να αντικατασταθεί με την πίστη στην Αριστερά, στην διεθνή εμπειρία και πάνω από όλα στο εργατικό κίνημα της χώρας και διεθνώς. Ίσως αυτό το συμπέρασμά να το είχε βγάλει ο Χριστόφιας τότε που δάκρυσε στο συνέδριο της ΠΕΟ, μην μπορώντας να αντέξει το γεγονός ότι βάζει την υπογραφή του στην επίθεση που έχουν βιώσει οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά στρώματα όλα αυτά τα χρόνια.

Η συνεισφορά του Δημήτρη Χριστόφια, ήταν σημαντική για την πολιτική ζωή και στην ιστορία της Κύπρου. Πρέπει να κρατήσουμε όλα τα θετικά. Αλλά πρέπει επίσης να βγουν τα συμπεράσματα από τα λάθη που έγιναν ώστε να μην επαναληφθούν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: