Συνεργατισμός: Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου

Μια διαδικασία που ξεκίνησε από το 2013, ολοκληρώνεται τώρα. Ένας θεσμός που ήταν δίπλα στον κύπριο εργαζόμενο εδώ και δεκαετίες, διαλύεται. Καταθέτες και δανειολήπτες βρίσκονται πλέον και ολοκληρωτικά στο έλεος των αδίστακτων εμπορικών τραπεζών.

του Παναγιώτη Σολωμού και της Αθηνάς Καρυάτη

Ο Συνεργατισμός και το συνεργατικό κίνημα, αποτελούσε μοναδικό επίτευγμα σε ολόκληρη την Ευρώπη. ‘Ηταν πρακτικά ένας τραπεζικός θεσμός που στήριξε τον εργαζόμενο. Δημιουργήθηκε για να θωρακίσει τους εργαζόμενους και τους αγρότες από τους τοκογλύφους και συνέχιζε να έχει την εμπιστοσύνη ακόμη και των νέων γενεών. Είχε 400.000 πελάτες που αντιστοιχεί περίπου σε όλο τον εργαζόμενο κόσμο της Κύπρου.

Το 2013 ήταν η μοναδική τράπεζα στην Κύπρο, που όταν οι άλλες βυθίζονταν στην κρίση, καθώς δεν είχε κάνει επενδύσεις σε ελληνικά ή άλλα ομόλογα, θα μπορούσε να έχει βγει αλώβητη.

Ακόμη και σήμερα το ποσοστό των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) που είχε, δεν ήταν διαφορετικό από οποιαδήποτε άλλη τράπεζα (γύρω στο 50%) ενώ δεν είχε πρόβλημα ρευστότητας. Οικονομικά λοιπόν η διάλυσή του δεν έχει κάποια λογική. Πολιτικά όμως έχει.

Ο Συνεργατισμός, ως τράπεζα, θεσμός και τελικά συμβολισμός είναι ενάντια στο νεοφιλελευθερο πλάνο της τωρινής κυβέρνησης αλλά και της άρχουσας τάξης, ντόπιας και ευρωπαϊκής κι έπρεπε να καταστραφεί.

Η “κρατικοποίηση” ή πως σώθηκαν ξανά οι τραπεζίτες

Όπως και με την Λαϊκή, που “κρατικοποιήθηκε” και δόθηκε 1.5 δις δήθεν για να σωθεί, αλλά τελικά τα λεφτά αυτά έκαναν φτερά σε δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις και υπέρογκα ποσά σε μισθούς και μπονους των CEO, έτσι και τώρα.

Ενώ δόθηκαν μέχρι και το 2017, 1.7 δις για να σωθεί, και πέρασε μέσα σε μια νύχτα το 99% του μετοχικού κεφαλαίου στο κράτος, η διαχείριση δόθηκε σε στελέχη της πρώην Λαϊκής. Αυτό ήταν από την αρχή μια ένδειξη ότι η άρχουσα τάξη έσπρωχνε τον Συνεργατισμό στην διάλυση.

Άλλα 2.5δις δόθηκαν πριν από λίγους μήνες, ενώ άλλα 2.5 δις θα δοθούν σαν εγγυήσεις για 12 χρόνια στην Ελληνική που θα “επωμιστεί” το βάρος ενός κομματιού του Συνεργατισμού. Έτσι άλλη μια φορά το χρέος επιβαρύνεται με άλλα 6.7 δις για να σωθούν οι τραπεζίτες, και τα κερδη τους!

Πολλαπλά τα κέρδη για τους τραπεζίτες και τα επενδυτικά ταμεία

Η Ελληνική παίρνει μεσα σε μια νύχτα 400.000 πελάτες, και γίνεται η 2η πιο μεγάλη τράπεζα στο νησί. Τα δάνεια που παίρνει είναι εξυπηρετούμενα, και θα έχει και την εγγύηση του κράτους .

Ο κρατικός φορέας ΜΕΔ που δημιουργείται, αγοράζει τα ΜΕΔ στο 50% της αξίας τους, και ειναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να εξασφαλίσει κάτι άμεσα από αυτά. Βλέποντας το νομοσχέδιο για την πακετοποίηση των δανείων να έρχεται, είναι αφελές να νομίζουμε ότι ο φορέας θα βοηθήσει τους δανειολήπτες. Αντίθετα, σε ένα διάστημα ώστε να μπορεί να δικαιολογήσει ότι θα το κάνει “για το καλό μας” θα πουλήσει τα δάνεια σε funds τα οποία, με το νέο νόμο που θέλουν να ψηφίσουν θα πάρουν, αν όχι τις κατοικίες των εργαζομένων αλλά σίγουρα κάθε άλλο περιουσιακό τους στοιχειό.

Τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια αποτέλεσαν την δικαιολογία για να κοινωνικοποιηθούν οι ζημιές του τραπεζικού συστήματος . Όλες οι νομοθεσίες που πρότεινε η διεθνής άρχουσα τάξη και ψήφισε η ντόπια, από το 2013, είχαν κύριο στόχο να αυξήσουν τον αριθμό των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, με πιο χαρακτηριστικό τους τρεις μήνες καθυστέρηση στην δόση και μάλιστα σε περίοδο οικονομικής κρίσης.

Θα μπορούσαν να είχαν δοθεί πολύ λιγότερα από τα 5 δις ευρώ που δόθηκαν στον Συνεργατισμό για ανακεφαλαιοποιήσεις, σαν επιδοτήσεις στις δόσεις των λεγόμενων ΜΕΔ μέσα από ένα πλάνο με κριτήρια, και τα ΜΕΔ να ήταν πολύ λιγότερα!

Δεν θα μπορούσαν όμως οι τραπεζίτες και τα επενδυτικά να βάλουν χέρι στις περιουσίες του κόσμου…

Ακόμα το επιτελείο των τοκογλύφων έχει εφεύρει τον όρο “στρατηγικός κακοπληρωτής” για να δικαιολογήσει την προώθηση νομοθεσίας για άμεση και γρήγορη εκποίηση περιουσιών. Όμως δεν μας λέει πόσοι και ποιοι είναι οι στρατηγικοί κακοπληρωτές ούτε πόσα από τα ΜΕΔ ανήκουν σε αυτούς. Αν ήθελαν να τους αναγκάσουν να πληρώσουν θα μπορούσαν να το πράξουν με τις ήδη υπάρχουσες νομοθεσίες.

Μα αν δεν τα κάνουμε όλα αυτά τότε θα χρειαστεί να πάμε σε νέο μνημόνιο”. Αυτή η απειλή, η οποία μπορεί τώρα να είναι κούφια, αλλά σε μια επόμενη φάση, αν η οικονομία δεν πάει καλά, και το χρέος δεν εξυπηρετείται κανονικά, τότε δεν μπορούμε να αποκλείσουμε μια τέτοια πιθανότητα. Γενικά η κρίση στην οικονομία τα μνημόνια και η λιτότητα θα συνεχισουν να αιωρούνται πάνω από τα κεφάλια των εργαζομένων για όσο διάστημα η άρχουσα τάξη παίζει χωρίς αντίπαλο.

Χωρίς καμία αντίσταση…

Κάποιοι μπορεί να πουν ότι υπήρχε αντίσταση, γιατί είδαμε πολλές δηλώσεις του ΑΚΕΛ στα ΜΜΕ και στην βουλή. Είδαμε και κάποιες κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε κάποια χωριά πριν τις προεδρικές εκλογές. Μπορεί αυτές οι κινητοποιήσεις να έδωσαν μια ελπίδα ότι κάτι θα μπορούσε να γίνει, σταμάτησαν όμως μόλις η προεκλογική περίοδος τελείωσε. Είδαμε και το Κίνημα Ενάντια στις Εκποιήσεις να κάνει πορείες μια εβδομάδα πριν την ψήφιση και την ημέρα της ψήφισης. Επίσης το ΑΚΕΛ προτείνει τώρα να… ξαναχτίσει τον Συνεργατισμό από την αρχή!

Δυστυχώς όλα αυτά ισοδυναμούν με καμία αντίσταση!

Κι αυτό γιατί σαν κρατικοποιημένος οργανισμός ο Συνεργατισμός σημαίνει ότι είχε ΔΣ με εκπροσώπους από όλα τα κόμματα. Ακόμη και πριν την κρατικοποίηση του υπήρχαν συνεργατικά που τα έλεγχε το ΑΚΕΛ. Το ΑΚΕΛ συνεπώς όφειλε να προειδοποιεί, να ενημερώνει και να κινητοποιείται, πολύ πιο νωρίς από ότι στο παραπέντε και με όλες του τις δυνάμεις. Όφειλε να προσπαθήσει να σώσει τον συνεργατισμό πριν να διαλυθεί. Και όφειλε να το κάνει αυτό, αν θέλει να λέγεται αριστερά, όχι όπως “εσωσε” την Λαική το 2012, αλλά έχοντας ένα ριζοσπαστικό ανατρεπτικό πρόγραμμα και πρόταση.

Η διάλυση του συνεργατισμού αποκαλύπτει την πεμπτουσία του καπιταλισμού: κέρδη για τους τραπεζίτες και τους καπιταλιστές, κόστος στους φορολογούμενους και στους μικρούς δανειολήπτες. Δείχνει ότι και “κρατική” να είναι μια τράπεζα στα πλαίσια του καπιταλισμού δεν μπορεί να επιβιώσει.

Κρατικοποίηση κάτω από εργατικό και κοινωνικό έλεγχο του τραπεζικού συστήματα είναι η μόνη απάντηση στις δολοπλοκίες της άρχουσας τάξης.

Το ΑΚΕΛ και η υπόλοιπη εξωκοινοβουλευτική αριστερά αυτό που όφειλε να καλεί τον κόσμο και να ζητά, ειναι:

  • την πραγματική κρατικοποίηση, όχι μόνο του συνεργατισμού αλλά και όλου του τραπεζικού συστήματος, κάτω από εργατικό έλεγχο και διαχείριση
  • την άρση του τραπεζικού απορρήτου, την τιμωρία των ενόχων, και την αποκάλυψη των διαπλοκών. Έτσι μόνο μπορεί να έρθει πραγματική διαφάνεια στον τραπεζικό τομέα.
  • την αναδιάρθρωση των δανείων με βάση τις ανάγκες των δανειοληπτών.
  • την διαγραφή των τόκων υπερημερίας, κι αν χρειαστεί και μέρος του κεφαλαίου σε άπορους, άνεργους και ευάλωτες ομάδες.
  • την επένδυση των αποθεματικών στην πραγματική οικονομία. Για να ανοίξουν θέσεις εργασίας, για να μπορεί να δημιουργηθούν συνθήκες πραγματικής ανάπτυξης.

Για να πραγματοποιηθούν αυτά χρειάζεται να περάσουν στα χέρια της κοινωνίας και οι στρατηγικοί τους τομείς, όπως η βιομηχανία, ο τουρισμός κτλ.

Έτσι ώστε να μπορεί να γίνει ένας σχεδιασμός της οικονομίας με βάση τις ανάγκες της. Έτσι ώστε να μην θυσιαζονται οι μισθοί, η εκπαίδευση, η υγεία των εργαζομένων για τα κέρδη των τραπεζιτών.

Ένα τέτοιο πρόγραμμα, θα έπρεπε να υιοθετήσει η αριστερά. Ένα ριζοσπαστικό, ανατρεπτικό σοσιαλιστικό πρόγραμμα. Αυτό είναι το ιστορικό της καθήκον. Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα έπρεπε να μπεί μπροστά σε ένα μαζικό κίνημα, το οποίο το ΑΚΕΛ θα μπορούσε αν ήθελε να δημιουργήσει όπως μας έδειξε στην αντιπολεμική πορεία στις αρχές του Ιούνη.

Όσοι ψάχνουν μεσοβέζικες λύσεις, και προσπαθούν να πουν ότι μπορούμε να γυρίσουμε σε μια προηγούμενη κατάσταση, πείθοντας τους αστούς να αποδεχτούν κάποιες παραχωρήσεις προς τους εργαζομενους, πλανώνται. Το κεφάλαιο, ντόπιο και διεθνές, δεν έχει τίποτα να φοβηθεί αυτή τη στιγμή κι άρα κανέναν λόγο να υποχωρήσει. Μόνος τρόπος για να γίνει κάτι τέτοιο είναι να δημιουργήσουμε τα κινήματα αυτά, και την αριστερά που θα αποτελεί φρένο στις πολιτικές τους και απειλή για τα σχέδιά τους.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: