Όχι στο Κυάνιο! Όχι στην εξόρυξη χρυσού! Ούτε στο Στρογγυλό – ούτε στη Σκουριώτισσα – ούτε πουθενά!

Η Hellenic Copper Mines (HCM) έχει κάνει αίτηση για να αρχίσει την εξόρυξη και επεξεργασια  χρυσού, στη Σκουριώτισσα, αξιοποιώντας και τα χρυσοφόρα αποθέματα στο παλαιό μεταλλείο του Στρογγυλού κοντά στον Μαθιάτη.

της Αθηνάς Καρυάτη

Στην κοινότητα Μαθιάτη, όπου πρόσφατα ο κοινοτάρχης αποφάσισε να «ενημερώσει» τους κατοίκους και μάλιστα οργάνωσε δημοψήφισμα, Κυριακή της Απόκριας δίνοντας τρεις μέρες  προεκλογική περίοδο, έχει ήδη δημιουργηθεί μια επιτροπή ενάντια στην επαναλειτουργία του μεταλλείου και οι κάτοικοι άρχισαν να αντιδρούν. (παραπάνω δείτε εδώ και εδώ)

Μιλήσαμε με κατοίκους των χωριών γύρω από το μεταλλείο της Σκουριώτισσας και φαίνεται ότι οι κοινοτάρχες εκεί δεν ακολούθησαν καν μια στοιχειώδη διαδικασία ενημέρωσης των κατοίκων!

Για τους κατοίκους των χωριών Κατύδατα, Φλάσου, Λινού, αλλά και τους καλλιεργητές και μελισσοκόμους της περιοχής, οι κίνδυνοι από την εξόρυξη χρυσού δεν αφορούν τόσο στην αλλαγή του τοπίου ή στο σκάψιμο γης, όσο στη χρήση κυανίου που θα κάνει η εταιρία προκειμένου να διαχωρίσει τον χρυσό από τα άλλα μέταλλα.

Αυτός ο κίνδυνος αφορά και όλη την Κύπρο γενικά, καθώς το κυάνιο θα μεταφέρεται με τον αέρα, τόσο σαν σκόνη όσο και σαν αέριο, αλλά και σαν υγρό, το οποίο, σε περίπτωση διαρροής, θα μολύνει τους δύο παρακείμενους ποταμούς (δυτικά ποταμός Καρκώτης και ανατολικά ποταμός Άτσας) που περνούν στις δύο πλευρές του μεταλλείου, καθώς και τις περιοχές της Λεύκας και της Μόρφου (είναι μόλις 7 χιλιόμετρα από το μεταλλείο).

Όσον αφορά τον αέρα δε, ακόμη κι αν η εταιρία λέει ότι θα είναι μικροποσότητες κυανίου που θα φτάνουν στην περιοχή, φτάνουν μόνο κάτι μέρες που έχουμε στην Κύπρο τη σκόνη της Σαχάρας για να καταλάβουμε ότι δεν θα επηρεαστεί μόνο η περιοχή αλλά ολόκληρη η Κύπρος!

Την ίδια στιγμή, δίπλα ακριβώς από το μεταλλείο υπάρχουν καλλιέργειες με βιολογικά προϊόντα, αλλά και μελίσσια, τα οποία διατίθενται στην αγορά σε όλη την Κύπρο! Πόσο βιολογικά θα είναι αυτά τα προϊόντα όταν θα έχουν μικροποσότητες, έστω, κυανίου πάνω τους;

Το κυάνιο δεν είναι απλά μια άλλη ουσία:

Το κυάνιο (C≡N) είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα δηλητήρια.  Επιδρά στο αίμα δημιουργώντας ενώσεις με τον σίδηρο της αιμοσφαιρίνης του αίματος, η οποία μεταφέρει οξυγόνο για τις ανάγκες του οργανισμού, και με τον σχηματισμό κυανιούχων αλάτων, παρεμποδίζεται η ζωτική διαδικασία της κυτταρικής αναπνοής, κι έτσι το θύμα πεθαίνει από την έλλειψη οξυγόνου. Συμπτώματα της έκθεσης σε κυάνιο μπορεί να είναι λιποθυμία, σπασμοί, παράλυση, ρινόρροια, πονόλαιμος, υπνηλία, ναυτία, εμετός, βήχας,  οίδημα και τελικά, αν συνεχιστεί η έκθεση, ακολουθεί ο θάνατος.

Το κυάνιο έχει ταξινομηθεί ως χημικό όπλο από τα  Ηνωμένα Έθνη και επομένως όλη η παραγωγή του πρέπει να αναφέρεται στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ).[1]

Στο παρελθόν έχει χρησιμοποιηθεί ως τέτοιο, στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο από τη Γαλλία, στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο από τους Ναζί με μια μορφή υδροκυανίου στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, και τη δεκαετία του ‘80 από το Ιράκ ενάντια στο Ιράν και στους Κούρδους στο βόρειο Ιράκ![2]

Τις επιπτώσεις του κυανίου τις αναγνωρίζει και η ίδια η εταιρία. Παρόλα αυτά, προσπαθεί να παρουσιάσει ότι η ποσότητα που θα χρησιμοποιείται θα είναι πολύ μικρότερη της ποσότητας που είναι θανατηφόρα. Κάνει μια εκτενή παρουσίαση παράλληλα της ύπαρξης του κυανίου στην καθημερινότητά μας. Όμως η πραγματικότητα είναι ότι δεν μιλάμε για μικροποσότητες, ούτε για μικροποσότητες μέσα σε καθημερινά χρηστικά αντικείμενα, αλλά για καθαρό/ελεύθερο κυάνιο.

Στην εκχύλιση – διαδικασία που ξεχωρίζει ο χρυσός από τα άλλα μέταλλα – σύμφωνα με τη μελέτη (σελ 33), θα χρησιμοποιούνται 100-300 mg/l κυάνιο το οποίο είναι πάνω από τη θανατηφόρα δόση – LC50 50-200mg για υγρό κυάνιο και οριακά στο όριο που επιφέρει θάνατο σε αέρια μορφή – LC50 100-300 ppm. Στα απόβλητα όμως, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, (σελ 85) όπου περιγράφεται η περίπτωση διαρροής ή αστοχίας στο στάδιο της εκχύλισης, αναφέρεται ότι η συγκέντρωση του κυανίου θα είναι 300-500 mg/l. Ενώ για τα αέρια που θα παράγονται, η εταιρία δηλώνει ότι η ποσότητα κυανίου θα είναι πολύ πιο χαμηλή από τα 10ppm που επιτρέπονται σύμφωνα με τον νόμο (Περί Διαχείρισης των Αποβλήτων της Εξορυκτικής Βιομηχανίας Νόμος του 2009), στα υγρά απόβλητα θα περιέχεται πολύ μεγαλύτερη ποσότητα. Επιπρόσθετα, το γεγονός ότι θα είναι μεγαλύτερη η περιεκτικότητα στα απόβλητα, ακυρώνει τις διαβεβαιώσεις που δίνει η εταιρία για το ότι θα ακολουθήσει μέθοδο εξουδετέρωσης του κυανίου!

Η ίδια η εταιρία μας δίνει έναν λόγο να μην μπορούμε να την εμπιστευτούμε!

Την ίδια στιγμή, οι εταιρίες σε διεθνές επίπεδο δεν φημίζονται για τα επαρκή  μέτρα ασφαλείας, ιδιαίτερα όταν αυτά επηρεάζουν σημαντικά τα κέρδη τους.

Ιδιαίτερα στην Κύπρο! Ούτε και το κράτος μπορεί να δώσει τέτοιες διασφαλίσεις για την ασφαλή λειτουργία ή την επιθεώρηση των εγκαταστάσεων, ειδικά τώρα με τις περικοπές που γίνονται στον δημόσιο τομέα.

Δεν το λέμε εμείς αυτό αλλά το ίδιο το υπουργείο!

Σε έκθεση του ερευνητικού προγράμματος του ΟΙΚΑΠΑΒ (Ολική προσέγγιση για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης παράκτιων περιοχών: Η περίπτωση του κόλπου Βασιλικού),  το οποίο συγχρηματοδοτήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέρεται καθαρά ότι παρατηρείται η μη τήρηση περιβαλλοντικών όρων από την εταιρία κατά την κατασκευή έργων, η έλλειψη πόρων και γνώσεων στην αρμόδια αρχή, απουσία συστήματος παρακολούθησης, ελέγχου και επιθεώρησης της εφαρμογής των περιβαλλοντικών όρων που τίθενται στις άδειες και η μη αναγνώριση και παρακολούθηση των αθροιστικών/συσσωρευτικών αλλαγών σε ένα οικοσύστημα![3]

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες μπορούμε εναποθέσουμε τις ελπίδες μας στην καλή θέληση της εταιρίας για να προστατεύσει την υγεία μας και το περιβάλλον μας;

Παρόμοια παραδείγματα, όπως αυτό της Ρουμανίας, μας δείχνουν πως όχι!

Στις 30.1.2000, στην περιοχή Baia Mare της Ρουμανίας, όπου διενεργείτο εξόρυξη χρυσού με χρήση κυανούχου νατρίου από την αυστραλιανή εταιρεία Aurul Baia Mare S.A., μια τεράστια ποσότητα μολυσμένου νερού (περίπου 100.000 κυβ. μ. !!!), που περιείχε, μεταξύ άλλων κυανούχο νάτριο,  διαχύθηκε στον ποταμό Sasar και εν συνεχεία στους ποταμούς Lapus και Somes. Το μολυσμένο νερό από τον Somes διαχύθηκε στον ποταμό Tisa. Κινούμενο με ταχύτητα 2,1-2,4 χλμ./ώρα, διέσχισε τα σύνορα Ρουμανίας-Ουγγαρίας (στο Tszalok), πέρασε δίπλα από το Szolnok, διέσχισε τα σύνορα Ρουμανίας-Σερβίας-Μαυροβούνιο, κοντά στο Βελιγράδι και επέστρεψε στην Ρουμανία στο Portile de Fier, για να χυθεί τελικά στον Δούναβη! Σε 14 ημέρες το νερό διέσχισε 800 χλμ., και χύθηκε εν τέλει στη Μαύρη Θάλασσα από το Δέλτα του Δουνάβεως!

Κατόπιν προσφυγής κατοίκων της περιοχής, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) καταδίκασε τη Ρουμανία για παραβίαση του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που αφορά  το δικαίωμα στη ζωή (Tatar κατά Ρουμανίας 67021/01 απόφ. της 6.7.2009, http://hudoc.echr.coe.int/sites/fra/pages/search.aspx?i=001-90909).

Τι θα γίνει όμως αν υπάρξει διαρροή στην Κύπρο; Καμία απόφαση δικαστηρίου δεν θα είναι ικανή να προστατεύσει την υγεία μας!

Το Ευρωκοινοβούλιο ψηφίζει την απαγόρευση της χρήσης κυανίου

Το Ευρωκοινοβούλιο το 2010 πήρε απόφαση με μαζική πλειοψηφία (488 υπέρ – 48 κατά) υπέρ της απαγόρευσης της χρήσης κυανίου στη μεταλλευτική βιομηχανία.[4] Δυστυχώς οι αποφάσεις του Ευρωκοινοβουλίου δεν είναι δεσμευτικές. Όμως μια σειρά από χώρες έχουν κλείσει τα μεταλλεία χρυσού, λόγω της διαρροής κυανίου, και της καταστροφής που αυτή έχει επιφέρει, η οποία έχει χαρακτηριστεί από διάφορους περιβαλλοντολόγους ως «χημική ατομική βόμβα», ή ότι προκάλεσε, για παράδειγμα, σοβαρότερη περιβαλλοντική καταστροφή στην Ευρώπη μετά το Τσέρνομπιλ. [5]

Στο ζήτημα της εν γένει επικινδυνότητος της μεταλλουργίας χρυσού αναφέρεται και το υπ’αριθ. Β4 – 0410/94 ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Kοινοβουλίου (Ε.Ε. των Ε.K., αριθ. C/341/169/5.12.1994) σε σχέση με  το τότε προβλεπόμενο και εν συνεχεία εγκαταλειφθέν σχέδιο εγκατάστασης εργοστασίου παραγωγής χρυσού πλησίον της Περγάμου και του Αδραμυττίου στην Τουρκία, στο οποίο επισημαίνονται ειδικότερα οι κίνδυνοι από τη χρησιμοποίηση κυανιούχων ουσιών στηδιαδικασία παραγωγής χρυσού.[6]

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βέβαια, δεν υιοθέτησε αυτήν την πρόταση, αντίθετα έχει ορίσει το όριο των 10ppm κυανίου σε νερό. Τα συμφέροντα είναι πολλά. Και το μόνο όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει αποφασιστικό ρόλο, για άλλη μια φορά αποφασίζει υπέρ των συμφερόντων των καπιταλιστών κι όχι των πολιτών.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) της Ελλάδας απαγορεύει την κατασκευή και λειτουργία εργοστασίου χρυσού στην Ολυμπιάδα Χαλκιδικής

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκανε δεκτές τις προσφυγές του Δήμου Σταγείρων-Ακάνθου για το εργοστάσιο χρυσού της Ολυμπιάδας, ακυρώνοντας την έγκριση περιβαλλοντικών όρων που είχε δοθεί στην εταιρεία και όλες τις σχετικές πράξεις της διοίκησης.

Για τους κατοίκους της Ολυμπιάδας η απόφαση αυτή είναι η δικαίωση του πολύχρονου αγώνα τους για την προστασία του περιβάλλοντος και της σημαντικότατης πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου τους.

Η απόφαση στηρίζεται στο άρθρο 24 του Συντάγματος και στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η επίτευξη της οποίας αποτελεί βασικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις ιδρυτικές της συνθήκες. Οι ίδιες συνθήκες ορίζουν επίσης ότι «…η πολιτική της Κοινότητος στον τομέα του περιβάλλοντος αποβλέπει σε υψηλό επίπεδο προστασίας και στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στις αρχές της προφυλάξεως και της προληπτικής δράσεως».[7]

Ακόμη δηλαδή κι αν οι άδειες έχουν δοθεί για την εξόρυξη του χρυσού στη Σκουριώτισσα, γεγονός που δεν το ξέρουμε, υπάρχει τρόπος η απόφαση να ανατραπεί!

Ουγγαρία και Σλοβακία έχουν απαγορεύσει τη χρήση κυανίου στη μεταλλουργία χρυσού!

Πριν λίγα χρόνια και μετά τα ατυχήματα που παρατηρήθηκαν, καθώς και το κίνημα πολιτών, οι κυβερνήσεις της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας απαγόρευσαν τη χρήση κυανίου στη μεταλλουργία χρυσού![8] Εμείς γιατί να το δεχτούμε;

Ακόμη και ο Καναδάς, όπου οι περισσότερες μεταλλευτικές εταιρίες χρυσού είναι δικές τους, έχει απαγορεύσει τη μεταλλευτική δραστηριότητα στην περιοχή τους! [9]

Ο χρυσός είναι αχρείαστος στην κοινωνία!

Υπάρχουν 170.000 τόνοι χρυσού σήμερα εξορυγμένοι. Η κατανομή του συνολικού παγκόσμιου αποθέματος είναι ως εξής:

50% σε κοσμήματα

17% σε κρατικά αποθέματα

19% σε ιδιωτικές επενδύσεις

12% σε τεχνολογικές χρήσεις.

Ο χρυσός που εξορύσσεται σήμερα δεν είναι αναγκαίο καταναλωτικό αγαθό. Είναι υλικό εξασφάλισης του πλεονάζοντος πλούτου. Σε ελάχιστο ποσοστό καταναλώνεται για την ικανοποίηση ουσιαστικών αναγκών (τεχνολογία), για τις οποίες όμως υπάρχει ήδη ανεξάντλητο διαθέσιμο εξορυγμένο απόθεμα[10].

Ούτε για την κυπριακή οικονομία είναι μια πηγή πλούτου/ανάπτυξης. Η ίδια η εταιρία σε δηλώσεις της στα ΜΜΕ είπε ότι ο λόγος που θέλει να κάνει τώρα την εξόρυξη είναι γιατί έχει ανέβει η τιμή του χρυσού[11]. Όντως κάτι τέτοιο συμβαίνει, όμως έχει ανέβει μόνο κατά 6%. Με την τωρινή τιμή του χρυσού και του άργυρου, και τα αναμενόμενα  κιλά που έδωσε η ίδια η εταιρία στη δημοσιότητα ότι θα εξορύξει, φαίνεται ότι η όλη επένδυση γίνεται για να βγουν 30 εκατ. ευρώ, μέσα σε 4 χρόνια[12], εκ των οποίων μόλις το 1% πάει, σύμφωνα με όσα λέει η εταιρία, στο κράτος! Την ίδια στιγμή, και παρόλο που στην έκθεση της εταιρίας για την εξόρυξη στο Μαθιάτη λέει ότι θα ανοίξουν θέσεις εργασίας, κάτι τέτοιο δεν αναφέρεται στην έκθεση για τη Σκουριώτισσα, ενώ όταν πήγε ο διευθυντής της εταιρίας στον Μαθιάτη είπε στους κατοίκους ότι δεν θα ανοίξουν θέσεις γιατί η εταιρία έχει ήδη το δικό της προσωπικό.

Συνεπώς δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για να γίνει η εξόρυξη, παρά μόνο το κέρδος της εταιρίας!

Η κοινωνία θα επιφορτιστεί μόνο με τις ζημιές!

Για αυτόν το λόγο και θα πρέπει να πει ένα μεγάλο ΟΧΙ όπως έκανε και η Επιτροπή Επηρεαζόμενων Κατοίκων της κοινότητας Μαθιάτη!

 

 

[1] https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CE%BB%CF%89%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%8D%CF%87%CE%BF_%CE%BA%CF%85%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%BF

[2] https://www.opcw.org/about-chemical-weapons/types-of-chemical-agent/blood-agents/hydrogen-cyanide/

[3] http://www.oceanography.ucy.ac.cy/vasilikoWEB/wp-content/uploads/2015/03/%CE%95%CE%BA%CF%84%CE%AF%CE%BC%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%80%CF%84%CF%8E%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CE%BF%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CE%88%CF%81%CE%B3%CE%B1-%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B5%CF%82-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B2%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%BD%CE%AD%CE%B1-%CF%83%CF%87%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%9F%CE%B4%CE%B7%CE%B3.pdf

[4] http://www.europarl.europa.eu/oeil/popups/ficheprocedure.do?lang=en&reference=2010/2593(RSP)

[5] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=CRE&reference=20100421&secondRef=ITEM-007&format=XML&language=EL

http://www.europarl.europa.eu/oeil/popups/ficheprocedure.do?lang=en&reference=2010/2593(RSP)

https://antigoldgreece.wordpress.com/2010/05/09/costarica/

https://antigoldgreece.wordpress.com/2012/12/12/%CE%B5%CE%BE%CE%BF%CF%81%CF%85%CE%BE%CE%B7-%CF%87%CF%81%CF%85%CF%83%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B9%CF%83-%CF%83%CF%85%CE%B3%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B5%CF%83-%CE%BC%CE%B5%CE%B8%CE%BF%CE%B4/

[6] http://antigoldgr.org/wp-content/uploads/2002/04/ste_613_02.pdf

[7] http://antigoldgr.org/blog/2002/04/15/olympias-ruling/

http://antigoldgr.org/wp-content/uploads/2002/04/ste_613_02.pdf

[8] http://antigoldgr.org/blog/2014/09/22/slovakia-bans-cyanide/

http://www.xronos.gr/arthra/eno-apagoreythike-i-exoryxi-hrysoy-ston-kanada-i-kanadiki-etaireia-ilthe-na-katastrepsei-tin

http://whispering-planet.blogspot.com.cy/2009/12/356-1.html

[9] http://www.xronos.gr/arthra/eno-apagoreythike-i-exoryxi-hrysoy-ston-kanada-i-kanadiki-etaireia-ilthe-na-katastrepsei-tin

[10] http://antigoldgr.org/blog/2012/12/12/%CE%B5%CE%BE%CE%BF%CF%81%CF%85%CE%BE%CE%B7-%CF%87%CF%81%CF%85%CF%83%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B9%CF%83-%CF%83%CF%85%CE%B3%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B5%CF%83-%CE%BC%CE%B5%CE%B8%CE%BF%CE%B4/

[11] http://businessnews.com.cy/economy/cyprus/2017/01/05/skouriwtissa-xrusos-kupros/

[12] https://politis.com.cy/article/chrisos-ke-ston-mathiati—sta-cheria-tis-hellenic-copper-mines

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: