Κάτω τα χέρια από τους ημικρατικούς!

Του Θεόδωρου Ι.

ksepoulımataΈνα από τα φλέγοντα ζητήματα που τρέχουν συνεχώς στην επικαιρότητα είναι οι αποκρατικοποιήσεις / ιδιωτικοποιήσεις των ημικρατικών (ΑΗΚ, ΑΤΗΚ) όπου λέγονται, εκφράζονται και παρουσιάζονται πάρα πολλά και διάφορα προς υποστήριξη του ξεπουλήματος αυτών των οργανισμών.

Το ότι, όμως, η ΑΗΚ, ΑΤΗΚ, ακόμη και το ΡΙΚ πάσχουν από προβλήματα δε σημαίνει ότι η ιδιωτικοποίηση είναι η καλύτερη λύση, ούτε σημαίνει ότι η ιδιωτικοποίηση θα είναι πιο επικερδής για το κράτος ή την οικονομία. Οφείλουμε να μάθουμε από τα λάθη και τις εμπειρίες των χωρών που ήδη εφάρμοσαν τις πολιτικές που η κυβέρνηση Αναστασιάδη είναι έτοιμη να εφαρμόσει άκριτα.

Προβλήματα υπάρχουν! Αλλά ποιος τα λύνει;

Δ υστυχώς, η κυβέρνηση Αναστασιάδη δεν έχει δώσει στοιχεία για το κάθε ένα από τα ζητήματα που ταλαιπωρούν τους ημικρατικούς, παραμόνο επιμένει στην ορθόδοξη νεοφιλελεύθερη θεωρία ότι η ιδιωτικοποίηση θα καταλήξει σε περισσότερη ανταγωνιστικότητα, χαμηλότερες τιμές και ποιοτικά προϊόντα, παρόλο που κάτι τέτοιο δεν στοιχειοθετείται. Περεταίρω, η επιχειρηματολογία που προβάλλεται αποσκοπεί στο να προπαγανδίσει και να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη, παρουσιάζοντας μια κάκιστη εικόνα κακοδιαχείρισης και σπατάλης από μεριάς των – κερδοφόρων κατά τα άλλα – ημικρατικών και παράλληλα θίγοντας την υπόληψη των εργαζομένων σε αυτούς τους οργανισμούς παρουσιάζοντας τους ως υπερ-προνομιούχους σε αντίθεση με άλλους εργαζομένους.

Κατηγορούν τους ημικρατικούς οργανισμούς και τους φορτώνουν ευθύνες χρησιμοποιώντας γλώσσα η οποία τους παρουσιάζει ως ανεξάρτητες οντότητες που φέρουν αυτές αλλά και οι υπάλληλοι τους όλες τις ευθύνες της κακοδιαχείρισης. Ποιος όμως διοικεί το δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα; Οι δημόσιοι υπάλληλοι και η κοινωνία ή οι διοικητές και τα στελέχη, οι υπουργοί και η κυβέρνηση; Προφανώς οι δεύτεροι! Αν αλλού λείπει προσωπικό κι αλλού πλεονάζει, αν ο τεχνολογικός εξοπλισμός – βασικό κριτήριο ποιότητας και ταχύτητας εξυπηρέτησης – είναι ανεπαρκής, αν υπάρχουν πελατειακές σχέσεις και διαφθορά για αυτό ευθύνονται οι διοικούντες και κυβερνώντες. Άρα κατηγορώντας τους ημικρατικούς έμμεσα παραδέχονται οι κυβερνώντες ότι ευθύνονται για αυτή την κατάντια και ακόμα περισσότερο ότι όχι μόνο δεν μπορούν να αναλάβουν τις ευθύνες τους αλλά αδιαφορούν και επιλέγουν ως εύκολη λύση τις ιδιωτικοποιήσεις, εξυπηρετώντας παράλληλα ιδιωτικά συμφέροντα.

Ιδιωτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι έχουν συμφέροντα κοινά

Πέραν αυτού η προπαγάνδα που χρησιμοποιείται συνειδητά αποφεύγει να δώσει επιχειρήματα πρακτικά αλλά στοχεύει στην καλλιέργεια ενός τοξικού κλίματος όπου βάζει σε αντιπαράθεση τους ιδιωτικούς και δημόσιους υπαλλήλους. Αυτό σε συνδυασμό με την ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών εργασίας στον ιδιωτικό τομέα – για το οποίο φέρουν ευθύνη οι κυβερνώντες – έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία έχθρας προς τους δημόσιους υπαλλήλους οι οποίοι αντιμετωπίζονται ως οι υπαίτιοι των προβλημάτων στους ημικρατικούς. Αυτό οδηγεί σε αυθαίρετη συνθηματολογία κατά των ημικρατικών και υπέρ της ιδιωτικοποίησης, παρακάμπτοντας την ουσία του διαλόγου και το κατά πόσο οι ιδιωτικοποιήσεις είναι πράγματι προς το συμφέρων της κοινωνίας και του καταναλωτή.

Μείωση του κράτους ποιον εξυπηρετεί;

Οι θιασώτες των ιδιωτικοποιήσεων κερδοφόρων ημικρατικών οργανισμών, συνδέουν τις αποκρατικοποιήσεις ως αναγκαία διαρθρωτική αλλαγή που στοχεύει στη μείωση του δημοσίου χρέους, λιγότερο κράτος, ποιοτική βελτίωση υπηρεσιών, αύξηση παραγωγικότητας, αύξηση ανταγωνιστικότητας και μείωση προσφερόμενης τιμής. Εν τούτοις η διεθνής εμπειρία δεν αποδεικνύει κάτι τέτοιο. Η μέχρι σήμερα εδώ εμπειρία, αποδεικνύει ότι το κράτος δεν έγινε μεγαλύτερο (μεγέθυνση δημοσίων δαπανών) εξαιτίας απουσίας της πιο πάνω πολιτικής. Ως προς την διασύνδεση της πολιτικής αυτής με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, το επιχείρημα ότι σήμερα στην Κύπρο λειτουργεί ο υγιής ανταγωνισμός, προς όφελος του καταναλωτή, είναι έωλο. Λαμπρό παράδειγμα αποτελεί ο τομέας των υγρών καυσίμων.

Είναι κρίμα να κάνουμε τα λάθη που προσπαθούν να αντιστρέψουν οι εύπορες χώρες της Δύσης και τα οποία απέτυχαν στις χώρες της Ευρώπης. Ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν σημειώνει «… εδώ έχουμε να κάνουμε σε πολλές περιπτώσεις με ξεπούλημα χωρίς λόγο. Τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται, ενώ οι κίνδυνοι, αλλά και οι ζημιές επιβαρύνουν ολόκληρη την κοινωνία»

Υποχρέωση προς την Τρόικα; Υποκρισία!

Ο Αβεροφ Νεοφύτου παραδέχθηκε πως ουσιαστικά δεν είναι αναγκασμένος ο πρόεδρος Αναστασιάδης να προχωρήσει στις ιδιωτικοποιήσεις, αλλά θέλει να προχωρήσει στις ιδιωτικοποιήσεις.

Προεκλογικά ο κ. Αναστασιάδης Στις 21 Δεκεμβρίου 2012, όταν επισκέφθηκε τους εργαζόμενους στο Βασιλικό, το είπε καθαρά: «Δεν είναι στις προθέσεις μας η ιδιωτικοποίηση ή η μετοχοποίηση οποιουδήποτε ημικρατικού οργανισμού». Στις 22 Ιανουαρίου 2013 θύμωσε κιόλας και προειδοποίησε ότι πρέπει «να σταματήσουν κάποιοι που έχουν δεσμευτεί για τις ιδιωτικοποιήσεις να προπαγανδίζουν. Ουδέποτε έχουμε υιοθετήσει τις ιδιωτικοποιήσεις των κερδοφόρων ημικρατικών οργανισμών». Το Φλεβάρη πια, λίγες μέρες πριν τις εκλογές, έστειλε και ενυπόγραφη επιστολή προς τους υπαλλήλους των ημικρατικών οργανισμών.

Κι όμως προχωρούν! Οι ιδιωτικοποιήσεις ήταν στο πρόγραμμα του ΔΗΣΥ από την δεκαετία του ‘90 όμως δεν είχαν την ευκαιρία να τις υλοποιήσουν και να το δικαιολογήσουν αυτό στην κοινωνία.

Έτσι τώρα θέλουν να μας πείσουν ότι είναι για το καλό μας….

παρόλο που θα πληρώνουμε παραπάνω…

Εντυπωσιακά επικοινωνιακές ήταν οι δηλώσεις του κ. Νεοφύτου και για την παραπλάνησή τους. «Το βέβαιο είναι ότι οι τιμές μειώνονται όταν ανοίγει η αγορά», μας είπε. Ακόμη ένα λαμπρό παράδειγμα ανυπόστατης συνθηματολογίας. Και εξηγούμε με απτά παραδείγματα:

Στη Βουλγαρία η αποκρατικοποίηση οδήγησε στην αύξηση της τιμής του ρεύματος κατά 140%, με αποτέλεσμα να εξεγερθεί ο λαός και να αναγκάσει σε παραίτηση την κυβέρνηση.

Στη Μεγάλη Βρετανία, πρόσφατα επιβλήθηκαν ταυτόχρονα από όλες τις μεγάλες εταιρείες παροχής ηλεκτρισμού αυξήσεις τριπλάσιες της αύξησης του πληθωρισμού, και παρόλο που κρίθηκαν απαράδεκτες από τον Ρυθμιστή, εφαρμόστηκαν.

Στην Καλιφόρνια, όπου με το πρώτο συμβάν κατέρρευσε ολόκληρο το σύστημα ηλεκτροδότησης επειδή δε γίνονταν οι απαραίτητες επενδύσεις, παρόλο που οι τιμές πενταπλασιάστηκαν μέσα σε μόλις δύο χρόνια.
Kαι ας λέει ο ο κ. Αβέρωφ Νεοφύτου ότι «δεν υπάρχει περίπτωση να πληρώσει ο καταναλωτής πιο ακριβό ρεύμα απ’ ότι πληρώνει σήμερα».

. παρόλο που θα συνεχίζεται να αυξάνεται το χρέος….

Από τη μέχρι σήμερα διεθνή εμπειρία (Ελλάδα, Η.Π.Α., Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία κλπ.)  παρά  τις εκτεταμένες   ιδιωτικοποιήσεις έχει αποδειχθεί ότι το δημόσιο συνεχίζει να αυξάνει το χρέος του.

. που δεν θα αυξήσει τις θέσεις εργασίας….

Στην Ιταλία η εθνική στατιστική υπηρεσία Censis καταγράφει σε αριθμούς την αποτυχία ορισμένων ιδιωτικοποιήσεων με μείωση 13% θέσεις εργασίας σε διάφορους κλάδους, αύξηση τιμών 17% σε ηλεκτρικό και κατά 10% αεροπορικών και σιδηροδρομικών μεταφορών.

που θα συνεχίσει να επιβαρύνει το κράτος και δεν είναι ασφαλή!….

Η ιδιωτικοποίηση  των βρετανικών σιδηροδρόμων οδήγησε, πέραν της μεγάλης αύξησης στα ναύλα (στοίχιζε στο βρετανικό δημόσιο 1 δις. πριν την ιδιωτικοποίηση, σήμερα  η βρετανική  κυβέρνηση επιδοτεί  τις ιδιωτικές εταιρείες  με 6 δις. για να συγκρατήσουν τις αυξήσεις ναύλων) ,  σε βαριά ατυχήματα και εκτροχιασμούς τρένων καθώς η συντήρηση του δικτύου ήταν ελλιπής λόγω κόστους. Με κόστος 37 δις. ευρώ το δημόσιο  αναγκάστηκε να προβεί ξανά στην αγορά του δικτύου.

Στις ΗΠΑ και συγκεκριμένα στη Καλιφόρνια οι εταιρείες παροχής ηλεκτρικού ρεύματος συμφώνησαν μεταξύ  τους (καρτέλ) για μειωμένη παραγωγή με στόχο την αύξηση των τιμών και την απόσπαση μεγαλύτερου κέρδους. Αυτοί οι κίνδυνοι θα αυξηθούν δραματικά στην   Κύπρο λόγω του μικρού  μεγέθους αγοράς.

Έτσι στην Ευρώπη έχουμε στροφή στην επανακρατικοποίηση

Την ώρα που η Κύπρος οδεύει προς τις ιδιωτικοποιήσεις, άλλες χώρες της ΕΕ -οι οποίες εφάρμοσαν το μοντέλο- επιστρέφουν πίσω και επανακρατικοποιούν τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας λόγω των αρνητικών κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων που υπήρξαν.

Η στροφή στις χώρες της ΕΕ συνδέεται με τις αυξήσεις τιμών, οι οποίες επιβλήθηκαν μετά τις ιδιωτικοποιήσεις αλλά και τα σοβαρά προβλήματα, τα οποία προέκυψαν με τους ιδιώτες επενδυτές.

Ποιο το μέλλον μας τελικά αν γίνουν οι ιδιωτικοποιήσεις;

Μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη Βρετανία έχει καταδείξει ότι οι μεγάλοι κερδισμένοι από την ιδιωτικοποίηση της ενέργειας ήταν οι ιδιωτικές εταιρείες. Αντίθετα τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα βρέθηκαν αντιμέτωπα με την ενεργειακή φτώχεια.

Η ιδιωτικοποίηση   ημικρατικών οργανισμών, με δεσπόζουσα θέση στην αγορά,   όπως της Α.Η.Κ., Α.Λ.Κ. και της A.TH.K λόγω του μεγέθους της σε μια πολύ μικρή αγορά,  θα δημιουργήσει ανεξέλεγκτα  ιδιωτικά μονοπώλια ή ολιγοπώλια αντίστοιχα. Άλλωστε η ενέργεια, οι μεταφορές, οι επικοινωνίες, η υγεία, η παιδεία, το νερό, είναι αγαθά τα οποία έχουμε ανάγκη όλοι μας και με αυτή την έννοια μηδενίζεται το ρίσκο της καταναλωσιμότητας.

Με στόχο τη μεγιστοποίηση κέρδους η άποψη περί υγιούς ανταγωνισμού και μειώσεων τιμών καθίσταται μη ρεαλιστική.    Αμφιβάλλω πολύ αν θα δώσει ώθηση στην οικονομία μας για να μειωθεί το χρέος μας ως ποσοστό του Α.Ε.Π.  Μπορούμε όμως  να είμαστε σίγουροι ότι θα συμβάλουν σε μια περαιτέρω αναδιανομή του πλούτου στους Νέους  Μετόχους με εγγυημένα κέρδη χωρίς ρίσκο. Το κράτος θα γίνει μεγαλύτερο (περισσότερες δαπάνες) αφού   θα είναι εκεί να εγγυάται, να επιδοτεί (όταν θα διστάζουν να προβούν σε νέες μακροπρόθεσμες υποδομές) και  να αποζημιώνει πάντοτε  με τα  λεφτά  του φορολογούμενου πολίτη .

Πιο συγκεκριμένα, σε σχόλιο του για το μοντέλο, το οποίο προωθείται, το ΚΕΒΕ αναφέρει ότι «είναι δυσανάλογο με τα χαρακτηριστικά της Κύπρου, θα είναι δυσλειτουργικό, δαπανηρό και πολύπλοκο». Επίσης υποδεικνύει ότι όλα τα παραδείγματα, τα οποία έχουν χρησιμοποιήσει οι σύμβουλοι της ΡΑΕΚ «κάνουν αναφορές σε μοντέλα/πρακτικές σε μεγάλες χώρες», όπως οι Νορβηγία, Ιταλία, Βρετανία, αγορές του Βορρά, χώρες της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης και σκανδιναβικές χώρες.

«Λαμβανομένων υπ’ όψιν των πιο πάνω πιθανόν η εφαρμογή του προτεινόμενου μοντέλου αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας να οδηγήσει στην αύξηση της τιμής της προσφερόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που είναι αντίθετο με το σκοπό εισαγωγής του ανταγωνισμού στην αγορά ηλεκτρισμού» σημειώνει το ΚΕΒΕ.

Επίσης υποδεικνύουν ότι δεν έχουν ληφθεί υπ’ όψην ούτε καν οι εξαιρέσεις, οι οποίες δόθηκαν στην Κύπρο, στο Λουξεμβούργο και στη Μάλτα από την ίδια την Ευρώπη, λόγω των ιδιαιτεροτήτων των μικρών τους συστημάτων (μικρή αγορά, μικρό και απομονωμένο ηλεκτρικό δίκτυο).

Δεν μπορείς να πουλήσεις κάτι που δεν είναι δικό σου….

Εν κατακλείδι αυτοί οι οργανισμοί προσθέτουν αξία  στην οικονομία. Δεν αφαιρούν από αυτή. Το  κράτος οφείλει να διαχειρίζεται την  περιουσία του ( η περιουσία του δημοσίου δεν ανήκει στον εκάστοτε φορέα άσκησης κρατικής εξουσίας αλλά στην ολότητά  του )  με τον πλέον επωφελή τρόπο για το  δημόσιο συμφέρον. Στην ουσία η εκποίηση αυτών των κερδοφόρων οργανισμών δημοσίου δικαίου αποτελεί αποποίηση μελλοντικών κρατικών εσόδων, τα οποία θα μπορούσαν να διατεθούν εντός της κυπριακής οικονομίας με την ανάλογη πολλαπλασιαστική ισχύ. Η ιδιωτικοποίηση κερδοφόρων δημοσίων οργανισμών αποστερεί έσοδα από το δημόσιο που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για άλλες κοινωνικές πολιτικές.

Ασφαλώς δεν έχουμε λόγους να είμαστε ικανοποιημένοι από τον τρόπο που λειτουργεί σήμερα ο δημόσιος τομέας. Κάνουμε όμως μια καθαρή τοποθέτηση: η πλήρης ιδιωτικοποίηση είναι ευθεία επίθεση στους εργαζόμενους και στην κοινωνία. Το να υπερασπίσουμε τις κατακτήσεις μας και τη δημόσια περιουσία είναι άρρηκτα δεμένο με την εναλλακτική πρόταση για το πως θα έπρεπε να λειτουργεί ο δημόσιος τομέας.

Το ζητούμενο δεν είναι ένας κακός δημόσιος τομέας απέναντι σε έναν ακόμα χειρότερο ιδιωτικό τομέα.

Αντιστεκόμαστε στις ιδιωτικοποιήσεις όχι γιατί θέλουμε την συνέχιση της αδιαφάνειας, της διαπλοκής, της γραφειοκρατίας, των παχυλά αμειβόμενων συμβούλων και της κερδοσκοπίας των εργολάβων και των προμηθευτών.

Θέλουμε έναν δημόσιο τομέα με εργατικό έλεγχο και διοίκηση από τους ίδιους τους εργαζόμενους, για να διασφαλίζεται η αξιοκρατική και διαφανής λειτουργία του. Που θα λειτουργεί σαν τμήμα μιας σοσιαλιστικά σχεδιασμένης οικονομίας. Που θα εξασφαλίζει φτηνές και καλές υπηρεσίες. Ένα δημόσιο τομέα που θα διοικείται από τους εκλεγμένους και ανακλητούς εκπροσώπους των εργαζομένων και θα λειτουργεί στην υπηρεσία της κοινωνίας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: