Καπιταλισμός = Διαφθορά

του Δώρου Μιχαήλ

Με φόντο το βούρκο της διαφθοράς που εμφανίζεται τελευταία στην Κύπρο, και το οποίο δεν φαίνεται να πιάνει ακόμα πάτο, ακούμε και το κουφό ότι αν φέρναμε διοικητές, τραπεζίτες – ακόμα και διαιτητές – από το εξωτερικό, θα λύναμε το πρόβλημα. Άλλοι τα ρίχνουν σε λίγα διεφθαρμένα άτομα, που αν αντικατασταθούν θα είμαστε όλοι εντάξει. Ο κος Τορναρίτης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗ.ΣΥ. , προτείνει μάλιστα την αυτοδιάλυση της Βουλής και προκήρυξη εκλογών με εισαγωγή του θεσμού της οριζόντιας ψηφοφορίας, ώστε να επιλέγονται οι καλύτεροι από την κάθε κομματική λίστα.

0

Είναι όμως ζήτημα απλώς προσώπων και στην Κύπρο μας έπεσε πρόσφατα λαχείο; Αν είχαμε απεριόριστο χώρο, θα γεμίζαμε αυτό το άρθρο με χιλιάδες παραδείγματα διαφθοράς υψηλών αξιωματούχων από όλο τον «ανεπτυγμένο» κόσμο που τα πήραν αδρά και ξεσκεπάστηκαν, ενώ υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες που τα παίρνουν και δεν το μαθαίνουμε ποτέ.

Ακολουθούν μερικά παραδείγματα «από το εξωτερικό» για να φρεσκάρουμε τη μνήμη μας:

 

Ιρλανδία: Ο πρωθυπουργός Bertie Ahern εξαναγκάστηκε σε παραίτηση γιατί ως υπουργός οικονομικών έπαιρνε από «φίλους» του επιχειρηματίες δωράκια ύψους τουλάχιστον 85.000 λιρών. Επιπλέον, επιχειρηματίες του «δώρισαν» ένα σπίτι στο Δουβλίνο με χαριστικά δάνεια.

 

Γαλλία: Ο πρώην πρωθυπουργός Alain Juppe καταδικάστηκε για διαφθορά και του απαγορεύτηκε να κατέχει οποιοδήποτε δημόσιο αξίωμα για μια δεκαετία. Χρησιμοποίησε χρήματα για τον δήμο του Παρισιού για να εξαγοράσει πολιτικούς συμμάχους. Επιπλέον επιχειρηματίες κατέθεταν χρήματα στο κόμμα του. Ο Chirac, πρώην πρόεδρος της Γαλλίας διατηρούσε σε ιαπωνική τράπεζα λογαριασμό 300 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων!

 

Γερμανία: Ο πρώην καγκελάριος Χέλμουτ Κολ και το κόμμα του λαδώνονταν με γερά μάρκα από λομπίστα όπλων για να κάνει τις business του. Λάδωνε, επίσης κι άλλους πολιτικούς. Ο καγκελάριος τα πήρε, επίσης, χοντρά από την ιδιωτικοποίηση / πώληση διυλιστηρίων πετρελαίου και μπήκαν μυστικά στα ταμεία του κόμματος πενήντα εκατομμύρια ευρώ.

 

Ιταλία: Τα σεξουαλικά κατορθώματα του Μπερλουσκόνι είναι γνωστά. Υπάρχει, όμως, και η πιο σκοτεινή πλευρά του «φαινόμενου» Μπερλουσκόνι, του πλουσιότερου καπιταλιστή στην Ιταλία. Ο Μπερλουσκόνι κατόρθωσε να γίνει ο πιο πλούσιος άνθρωπος στην Ιταλία χάρις σε χρήματα που προέρχονταν από ξέπλυμα «βρώμικου» χρήματος, εξαγοράζοντας δικαστές και μπάτσους, και έχοντας σχέσεις με τη Μαφία. Από το 1994 έχει κατηγορηθεί για φοροδιαφυγή, για άμεση συνεργασία με τη Μαφία, ακόμα και για δολοφονίες και εξαγορές πολιτικών, δικαστών και στελεχών της οικονομικής εφορίας που είναι εντεταλμένη για τη δίωξη του οικονομικού εγκλήματος.

 

Ηνωμένο Βασίλειο: Δύο εν ενεργεία βρετανοί βουλευτές και πρώην υπουργοί Εξωτερικών, ο Συντηρητικός σερ Μάλκολμ Ρίφκιντ και ο Εργατικός Τζακ Στρο προσφέρθηκαν πρόσφατα να χρησιμοποιήσουν, έναντι υψηλότατης αμοιβής, την πολιτική τους επιρροή, για να βοηθήσουν μια ανύπαρκτη κινεζική επιχείρηση.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Περισσότεροι από 20-30.000 λομπίστες περιστρέφονται γύρω από την Ευρωπαική Επιτροπή. Αποκαλούνται «ειδικοί» που «συμβουλεύουν» την Επιτροπή, αλλά στην πραγματικότητα είναι οι μεσάζοντες για την προώθηση των συμφερόντων επιχειρηματικών κολοσσών. Έκθεση της Κομισιόν αναφέρει ότι η διαφθορά εντός της ΕΕ κοστίζει στην Ευρωπαϊκή οικονομία € 120 δισεκατομμύρια ετησίως, ή 1% του ΑΕΠ, ποσοστό ελαφρώς λιγότερο από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Ο συνολικός προϋπολογισμός των ομάδων συμφερόντων ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ και η χρηματοδότησή του πηγάζει από τον κόσμο των επιχειρήσεων. Η βιομηχανία καπνού, διαθέτει μια από τις πιο ισχυρές ομάδες συμφερόντων στην ΕΕ, προκειμένου να επηρεάζει τις αποφάσεις για τα τσιγάρα και τα άλλα προϊόντα καπνού στην Ευρώπη.

ΗΠΑ: Εδώ η διαπλοκή οικονομικών συμφερόντων και πολιτικής εξουσίας είναι τόσο άμεση ώστε αποτελεί ουσιαστικά θεσμό. Σχεδόν όλοι οι υπουργοί είναι πρώην υψηλά στελέχη των μεγαλύτερων επιχειρήσεων της χώρας. Μετά την αποχώρησή τους από τα κυβερνητικά καθήκοντα ξαναπροσλαμβάνονται από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Οι πρόεδροι της χώρας προέρχονται (πλην εξαιρέσεων) από την οικονομική ελίτ. Αλλά ακόμα και για τις ΗΠΑ (με αυτή την παράδοση), η κυβέρνηση Μπους «υπερέβη τα εσκαμμένα»: Το 2001 βρέθηκε άμεσα μπλεγμένη με το σκάνδαλο Enron, το μεγαλύτερο μεταπολεμικό σκάνδαλο των ΗΠΑ. Η Enron ήταν έβδομη σε μέγεθος εταιρεία των ΗΠΑ με αξία πάνω από 60 δισεκατομμύρια δολάρια και χρεοκόπησε το Δεκέμβρη του 2001.Τόσο ο αντιπρόεδρος Dick Cheney όσο και ο Γενικός Εισαγγελέας των ΗΠΑ, ο John Ashcroft, αποκαλύφθηκε ότι είχαν λαδωθεί από την εταιρεία! Η Enron ήταν από τους κύριους χρηματοδότες του Μπους του νεότερου. Υπολογίζεται ότι από το 1993 μέχρι το 2000 είχε δώσει στον Μπους δύο εκατομμύρια δολάρια. Στελέχη της κυβέρνησης του Μπους ήσαν στελέχη και μέτοχοι της Enron. Η εταιρία χρηματοδοτούσε και τα δυο κόμματα εξουσίας, τόσο τους Ρεπουμπλικάνους όσο και τους Δημοκρατικούς. Από το 1989 η εταιρεία είχε προσφέρει στα ταμεία τους 5,8 εκατομμύρια δολάρια. Ο αντιπρόεδρος Dick Cheney υπήρξε πρόεδρος της εταιρείας Halliburton (της μεγαλύτερης εταιρείας πετρελαϊκού εξοπλισμού στον κόσμο) μέχρι το 2000. Όταν έγινε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ φρόντισε να πάρει η πρώην εταιρεία του συμβόλαια του Πενταγώνου για το Ιράκ πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων και μάλιστα με απευθείας ανάθεση, χωρίς διαγωνισμό!

 

Στο χειρισμό της τωρινής οικονομικής κρίσης, της «μεγαλύτερης κρίσης από τη δεκαετία του 1930», ο υπουργός Οικονομικών του Μπους ο Χένρι Πόλσον ευνόησε, στο ζενίθ του χρηματοπιστωτικού κραχ το Σεπτέμβρη του 2008, την Goldman Sachs, την τράπεζα στην οποία δούλεψε επί 32 χρόνια. Ο Πόλσον άφησε την Goldman Sachs, αναλαμβάνοντας υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Μπους.  Ο Πόλσον αποφάσισε να διασώσει την άλλοτε μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία του κόσμου, την AIG δαπανώντας 85 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Goldman ήταν ο μεγαλύτερος κερδισμένος από αυτές τις αποφάσεις αφού έλαβε περί τα 13 δισεκατομμύρια δολάρια, οφειλόμενα από την AIG. Χρήματα που θα είχε χάσει αν η τελευταία είχε αφεθεί στην τύχη της όπως και η Lehman.

 

Ιαπωνία: Η αντίληψη ότι η «πολιτική είναι βρώμικη» είναι τόσο διαδεδομένη στην

Ιαπωνία ώστε οι άνθρωποι θεωρούν δεδομένη τη διαφθορά. Έτσι όταν αποκαλύπτονται περιπτώσεις διαφθοράς δεν σημαίνει αυτό αναγκαστικά ότι τελειώνει η πολιτική καριέρα όσων πολιτικών ενεπλάκησαν σε αυτά. Αντίθετα υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου πολιτικοί που καταδικάστηκαν για διαφθορά να επανεκλέγονται… Η Ιαπωνία έχει μεγάλη προϊστορία στη διαφθορά. Ο πρώτος Ιάπωνας πρωθυπουργός που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση λόγω διαφθοράς ήταν ο Kakuei Tanaka στα 1976. Τη χρονιά εκείνη αποκαλύφθηκε ότι είχε δωροδοκηθεί από την αμερικανική εταιρεία κατασκευής αεροσκαφών Lockheed με 1,8 εκατομμύρια δολάρια για να πουληθούν αεροσκάφη της Lockheed στην αεροπορική εταιρεία της Ιαπωνίας All Nippon Airways. Ο Tanaka όχι μόνο δεν μπήκε φυλακή για το χρηματισμό του αλλά συνέχισε να εκλέγεται στην ιαπωνική βουλή και να είναι ισχυρότατο στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος μέχρι το 1985.

 

Στα 1989 ο Noboru Takeshita έγινε ο δεύτερος πρωθυπουργός που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση σε ένα από τα μεγαλύτερα μεταπολεμικά σκάνδαλα της χώρας. Τη δεκαετία του 1980, εποχή που πραγματοποιείται η άγρια νεοφιλελεύθερη στροφή στις καπιταλιστικές χώρες και η ιαπωνική οικονομία βρίσκεται σε μακροχρόνια ύφεση, αποκαλύπτεται ότι  στελέχη και βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος έπαιρναν ως αμοιβή μετοχές για «διευκολύνσεις» που έκαναν σε εταιρείες. Στην κορύφωση του σκανδάλου ένας από τους συμβούλους του πρωθυπουργού αυτοκτόνησε… Αποκαλύφθηκε ότι Ο Takeshita είχε ζητήσει τη συνδρομή της ιαπωνικής Μαφίας για την εκλογή του! Ένας από τους πιο στενούς του συνεργάτες καταδικάστηκε το 1993 για φοροδιαφυγή εκατομμυρίων δολαρίων. Το 2001 ο πρώην υπουργός εργασίας Masakuni Murakami αποκαλύφθηκε ότι είχε δωροδοκηθεί με 615.000 δολάρια από την εταιρεία KSD.

 

Αλλά το πραγματικά «μεγάλο φαγοπότι» στην Ιαπωνία αφορά τα δημόσια έργα. Οι κατασκευαστικές εταιρείες κατορθώνουν να πάρουν δημόσια έργα εξαγοράζοντας πολιτικούς και κρατικούς υπεύθυνους. Πάνω από το 90% των δημόσιων έργων γίνονται είτε με απευθείας αναθέσεις χωρίς διαγωνισμούς, είτε (όταν υπάρχουν διαγωνισμοί) με χειραγώγηση των προσφορών. Το αποτέλεσμα είναι μια εκτεταμένη διαφθορά σε όλον τον κρατικό τομέα που ασχολείται με δημόσια έργα. Σύμφωνα με μια μελέτη, το 60% των κρατικών στελεχών που δούλευαν στην κατασκευή δημόσιων δρόμων προσλήφθηκαν μετά τη συνταξιοδότηση τους από τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες ως επιβράβευση της εύνοιας που είχε επίδειξη προς αυτές κατά τα διάρκεια της κρατικής τους θητείας! Το 2005 και 2006 ξέσπασε ένα τεράστιο σκάνδαλο όταν αποκαλύφθηκε ότι, με τη μέθοδο του λαδώματος κρατικών υπευθύνων, οι κατασκευαστικές εταιρίες, για να κάνουν οικονομία στα υλικά, κατασκεύαζαν κτίρια σε βάρος της σεισμικής τους επάρκειας. Έτσι κτήρια που είχαν χαρακτηριστεί ότι αντέχουν σε σεισμό έντασης 7 στην πραγματικότητα άντεχαν μόνο σε 5…__

 

Το φαινόμενο της διαφθοράς του πολιτικού συστήματος και της διαπλοκής του με τα συμφέροντα των καπιταλιστών είναι συνεπώς παγκόσμιο φαινόμενο και χαρακτηρίζει όλες τις αναπτυγμένες χώρες. Όπως γνωρίζουμε, ο καπιταλισμός αναπτύσσεται μέσα από έναν ανελέητο ανταγωνισμό που έχει ως τελικό σκοπό το οικονομικό κέρδος. Το ύψος του κέρδους κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην επιτυχία ή την καταστροφή και την εξαφάνιση. Επομένως, η επίτευξη του κέρδους αναγκαστικά θα επιτευχθεί με όλα τα μέσα, θεμιτά ή αθέμιτα. Από την αρχή της ιστορίας του καπιταλισμού, η διαπλοκή της κρατικής, κομματικής και δικαστικής γραφειοκρατίας με τις μεγάλες επιχειρήσεις ήταν αναγκαία για την ανάπτυξη των τελευταίων. Αυτή η διαπλοκή έπαιρνε ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις όσο ο οικονομικός ρόλος του κράτους μεγάλωνε, δηλαδή σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Μέσω αυτής της διαπλοκής κάποιες εταιρείες αποκτούσαν πλεονέκτημα σε σχέση με ανταγωνιστές τους. Από τη δεκαετία το 1980, από την εποχή δηλαδή της νεοφιλελεύθερης στροφής του καπιταλισμού, η διαφθορά και η διαπλοκή έχουν κτυπήσει κόκκινο. Από τότε γιγάντιες δημόσιες επιχειρήσεις (επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν από τα λεφτά των φορολογουμένων, δηλαδή κυρίως των εργαζομένων) ξεπουλήθηκαν έναντι πινακίου φακής στους μεγαλοκαπιταλιστές. Το ξεπούλημα αυτό έφερε αναπόφευκτα και τη γιγάντωση της διαφθοράς στις κυβερνήσεις που ενεπλάκησαν σε αυτές.

 

Σήμερα, παρά τους μύθους του νεοφιλελευθερισμού, ο ρόλος του κράτους στην οικονομία είναι τεράστιος. Το κράτος (μέσω κρατικών επενδύσεων, καταναλωτικής δαπάνης, κρατικών επιδοτήσεων κ.λπ.) ευθύνεται περίπου για το 40-50% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Η κρίσιμη σημασία του κράτους αποκαλύφθηκε σε όλο της το μεγαλείο με την τωρινή παγκόσμια οικονομική κρίση. Χωρίς τις κρατικές ενέσεις στην οικονομία (που σημαίνει κρατικά χρήματα στις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, δηλαδή σε συγκεκριμένους καπιταλιστές) η οικονομία θα είχε βυθιστεί σε χειρότερη οικονομική κρίση και από αυτή της δεκαετίας του 1930.

 

Το βασικό συμπέρασμα από τα πιο πάνω; Η διαφθορά είναι στο DNA του καπιταλιστικού συστήματος. Όποιοι θέλουν να πιστεύουμε ότι είναι θέμα ατόμων κι ότι ο Χ ή ο Ψ πολιτικός ή θεσμός θα την πατάξουν, μας πουλά κουτόχορτο. Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν την έλλειψη εμπιστοσύνης της συντριπτικής πλειοψηφίας του κόσμου στους πολιτικούς και τους θεσμούς. Η μόνη λύση απέναντι στη διαφθορά και τη σαπίλα του καπιταλισμού είναι να αλλάξει το μοντέλο που έχει στο κέντρο του το κέρδος από τη μια και να καθιερωθεί, από την άλλη, η πλήρης διαφάνεια και ο εργατικός και κοινωνικός έλεγχος στις επιχειρήσεις. Σε κάθε επιχείρηση μικρή ή μεγάλη οι μόνοι που μπορούν να ελέγξουν πραγματικά και σε βάθος τη λειτουργία της, με κριτήρια τα ευρύτερα συμφέροντα των εργαζομένων και της κοινωνίας, είναι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, αυτοί δηλαδή που βρίσκονται παρόντες σε όλα τα σταδία της λειτουργίας της. Αυτό και μόνο αυτό μπορεί να θέσει τέρμα στη διαφθορά, την κακοδιαχείριση, τα σκάνδαλα και τις απάτες. Για να γίνουν όμως αυτά είναι ανάγκη να περάσει ο έλεγχος της οικονομίας και της κοινωνίας στους ίδιους τους παραγωγούς του πλούτου, δηλαδή στους εργαζόμενους μέσα από την εθνικοποίηση των μέσων παραγωγής κάτω από εργατικό έλεγχο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: