Ελλάδα: Ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, κατάρρευση του δικομματισμού

Μετά τον αποκλεισμό κυβέρνησης των κομμάτων της αριστεράς, Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεργάζεται με τους Ανεξάρτητους Έλληνες

Συνέντευξη του Άντρου Παγιάτσου, συντρόφου από το Ξεκίνημα (Ελληνικό τμήμα της CWI και αδελφή οργάνωση της ΝΕΔΑ) στον Νάιαλ Μαλχόλαντ (socialistworld.net)

image_650_365

Ποιά είναι η σημασία των αποτελεσμάτων σ’ αυτές τις εκλογές;

Πρόκειται για ένα αποτέλεσμα, μπορούμε να πούμε, ιστορικής σημασίας γιατί αντιπροσωπεύει την πτώση των παλιών δυνάμεων που κυβερνούσαν το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα για δεκαετίες όπως και την άνοδο στην εξουσία ενός νέου σχηματισμού της αριστεράς, του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος εκτόξευσε τα ποσοστά του από 4-5% το 2010 σε 36.5% σήμερα, πάνω στη βάση ενός αριστερού φιλεργατικού προγράμματος.

Αυτό έγινε παρά τη μαζική εκστρατεία εκφοβισμού από μέρους της ελληνικής άρχουσας τάξης, που απειλούσε ότι εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ θα σήμαινε κατάρρευση της χώρας, έξοδο από το ευρώ κοκ.  Η εκστρατεία αυτή είχε περιορισμένα έως μηδαμινά αποτελέσματα, πάνω στις μάζες που ψήφισαν τον ΣΥΡΙΖΑ, ειδικά σε εργατικές περιοχές στις μεγάλες πόλεις όπου ο ΣΥΡΙΖΑ πλησίασε την αυτοδυναμία.

Το ΠΑΣΟΚ μείωσε τα ποσοστά του σε μόλις λίγες μονάδες πάνω από 5% -1/3 των ποσοστών που έπαιρνε το 1974, όταν πρωτοδημιουργήθηκε το κόμμα. Μάλιστα πήρε χαμηλότερα ποσοστά από τη νεοφασιστική Χρυσή Αυγή (ΧΑ). Το ΠΑΣΟΚ διασπάστηκε, με τον Γιώργο Παπανδρέου να ιδρύει ένα νέο κόμμα σε μια προσπάθεια να αποστασιοποιηθεί από την κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ. Το νέο αυτό κόμμα, το Κίνημα για Δημοκρατικό Σοσιαλισμό, δεν κατάφερε να μπει στο κοινοβούλιο, αφού πήρε μόλις 2.5% και χρειαζόταν 3%.

Στην Ελλάδα το ΑΕΠ έχει καταρρεύσει κατά 27% -χειρότερα και από την κατοχή από οικονομικής άποψης. Υπάρχει μαζική φτώχεια, με τα επίσημα στοιχεία να παρουσιάζουν 6.3 εκατομμύρια, από τα 11 εκατομμύρια που ζουν στην Ελλάδα, να βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, με εισόδημα γύρω στα 450 ευρώ τον μήνα. Η ανεργία έχει φτάσει στα 26-27% ενώ η ανεργία στη νεολαία γύρω στα 55%. Περίπου 100.000 νέοι έχουν μεταναστεύσει. Υπάρχουν στοιχεία κοινωνικής κατάρρευσης και μαζικής φτωχοποίησης της κοινωνίας. Αυτές είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε σε συμμαχία με το κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων (ΑΝΕΛ). Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε να φτάσει σε συμφωνία με το Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΕ);

Ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε κρούση προς το ΚΚΕ, για δημιουργία κοινής κυβέρνησης κομμάτων της αριστεράς. Το ΚΚΕ αρνήθηκε – αυτό είναι το αποτέλεσμα του γενικότερου σεχταρισμού και απομονωτισμού του κομμουνιστικού κόμματος, το οποίο χρησιμοποιεί το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορές σε ιδεολογικό και πολιτικό επίπεδο, για να αρνηθεί να συνεργαστεί με οποιαδήποτε άλλη αριστερή δύναμη στην Ελλάδα. Αυτή είναι μια γενική πολιτική του ΚΚΕ, όχι κάτι που προέκυψε με τις τωρινές συνθήκες και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Έχουν δηλώσει ότι ούτε ψήφο εμπιστοσύνης θα έδιναν σε κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Το ΚΚΕ ισχυρίζεται ότι είναι περήφανο που αύξησε το ποσοστό του κατά 1% σε σύγκριση με τον Ιούνη του 2012, κατά περίπου 50.000 ψήφους. Πράγμα γελοίο αφού το 1981 είχαν πάρει 11%. Πρόκειται για την πιο καταστροφική κρίση της ελληνικής κοινωνίας εδώ και δεκαετίες και περηφανεύονται που κατάφεραν να πάρουν 5.5%. Είναι σκανδαλώδες!

Αυτές οι συνθήκες είναι που επέτρεψαν στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ να συμμαχήσει με τους ΑΝΕΛ για να δημιουργήσουν κυβερνητικό συνασπισμό. Είναι σωστό να πούμε ότι η πιο δεξιά μερίδα της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ πάντα υποστήριζε μια κυβέρνηση συνεργασίας με τους ΑΝΕΛ, παρόλο που δεν το εξέφρασαν ποτέ δημόσια, ώστε να μπορούν αργότερα να τους χρησιμοποιήσουν σαν άλλοθι για να αποφύγουν την εφαρμογή σοσιαλιστικών πολιτικών, που η βάση του κόμματος και η κοινωνία θα απαιτήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι ΑΝΕΛ προέκυψαν ως η λαϊκιστική διάσπαση της Νέας Δημοκρατίας το 2012 όταν ο Σαμαράς έκανε σάλτο από δήθεν αντιμνημονιακός στην υπογραφή νέου μνημονίου μόλις βγήκε στην εξουσία, συμφωνώντας με την Τρόικα για την επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας. Οι ΑΝΕΛ έχουν ρίζες στη δεξιά. Δεν έχουν σχέση με την εργατική τάξη ή αριστερές πολιτικές. Υποστηρίζουν τις αγορές και το καπιταλιστικό σύστημα . Δεν καλούν για έξοδο από την ΕΕ ή την Ευρωζώνη αλλά τάσσονται ενάντια στα μνημόνια και τη λιτότητα. Έχουν ένα μετριοπαθή εθνικισμό (που αποκαλούν πατριωτισμό). Δεν είναι μεν ενάντια στην ΕΕ και την Ευρωζώνη αλλά θα μπορούσαν να στηρίξουν πολιτική εξόδου αν προκληθεί σοβαρή ρήξη με την Τρόικα.

Πρόκειται για μια δύναμη που δε μπορεί να προσφέρει βιωσιμότητα σ’ αυτή τη συνεργασία. Αυτό σημαίνει ότι η νέα κυβέρνηση συνασπισμού θα είναι ένα ασταθές μόρφωμα, καθώς βασίζεται σε δυνάμεις που αντιπροσωπεύουν διαφορετικά στρατόπεδα.

Τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, η αριστερά και οι εργαζόμενοι διεθνώς την υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό – πώς ήταν οι αντιδράσεις στην Ελλάδα;

Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ έχει προκαλέσει μεγάλο ενθουσιασμό διεθνώς και φαίνεται ότι δρα και ως καταλύτης ώστε αριστεροί σχηματισμοί και κινήματα να μπουν στην αντεπίθεση. Η προοπτική γι’ αυτό σίγουρα υπάρχει.

Στην Ελλάδα δεν ισχύει το ίδιο. Ο καλύτερος τρόπος να περιγράψουμε την κατάσταση είναι ότι ενώ η εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία είναι τεράστια ανάσα  για τους εργαζόμενους και τη νεολαία, την ίδια στιγμή δεν έφερε και τεράστια αγαλλίαση. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει βάλει πολύ νερό στο κρασί του, ειδικά την τελευταία περίοδο. Το πρόγραμμά του έχει γίνει εξαιρετικά ασαφές.

Οι εργαζόμενοι σήμερα πιστεύουν ότι τα πράγματα δε μπορεί να είναι όσο άσχημα όσο ήταν στο παρελθόν. Ο λόγος που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ τόσο μαζικά είναι το βασικό αίσθημα ότι θα πρέπει να βάλουν ένα τέλος στις βάρβαρες επιθέσεις της Κυβέρνησης και της Τρόικας. Έχουν όμως και αμφιβολίες για την επόμενη μέρα. Αυτό αντανακλάστηκε στη χαμηλή προσέλευση στους πανηγυρισμούς για τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στην Αθήνα -περίπου 5.000 άτομα παρουσιάστηκαν, λιγότερο από τον μισό αριθμό των μελών του ΣΥΡΙΖΑ στην Αθήνα. Οι εργαζόμενοι είναι συγκρατημένοι, μερικοί μάλιστα εκφράζουν και σκεπτικισμό για τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, παρ’ όλα αυτά, χαίρονται που τιμώρησαν το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, τα κύρια μνημονιακά κόμματα.

Η ΧΑ κατάφερε να κρατήσει τη ψήφο της, παρά την κρατική δίωξη και τη φυλάκιση πολλών ηγετικών της στελεχών. Πρέπει να απασχολήσει την αριστερά το ενδεχόμενο η ΧΑ να χρησιμοποιήσει την επόμενη περίοδο για να ανασυγκροτηθεί; 

Πρέπει όντως να απασχολήσει σοβαρά την αριστερά. Παρότι όλα τα μαζικά κόμματα της αριστεράς τείνουν να υποτιμούν τους κινδύνους του νεοφασισμού, η ΧΑ απέδειξε ότι έχει ένα σκληρό πυρήνα εκατοντάδων χιλιάδων ψηφοφόρων. Είναι μια ανοικτά ναζιστική οργάνωση πλέον, καθαρά δολοφονική. Παρ’ όλα αυτά, κατάφερε να κρατήσει παρόμοια ποσοστά με αυτά του 2012. Αυτό σημαίνει ότι η απειλή του νεοφασισμού θα επανέλθει στο μέλλον, ειδικότερα αν μια κυβέρνηση της οποίας ηγείται ο ΣΥΡΙΖΑ απογοητεύσει την εργατική και μεσαία τάξη. Έτσι η αριστερά πρέπει να είναι πράγματι προετοιμασμένη γι’ αυτό.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, το Ξεκίνημα δεν κατάφερε να συμφωνήσει με τον ΣΥΡΙΖΑ για την κάθοδο μελών του στις λίστες του ΣΥΡΙΖΑ, παρ’ όλα αυτά το Ξεκίνημα έκανε εκστρατεία στήριξης στο ΣΥΡΙΖΑ. Πώς πήγε η εκστρατεία;

Κάναμε πολύ καλή εκστρατεία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι είχαμε μόλις 11 μέρες. Κι αυτό λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες έλαβαν χώρα οι εκλογές, αφού ανακοινώθηκαν αιφνίδια από την προηγούμενη κυβέρνηση κι έπειτα πήρε στον ΣΥΡΙΖΑ και τα άλλα κόμματα δύο εβδομάδες να καταλήξουν στις λίστες υποψηφίων. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ δε συμφωνούσε στην κάθοδο υποψηφίων μας στις τοπικές λίστες, ακριβώς γιατί οι υποψήφιοι του Ξεκινήματος θα εκλέγονταν στις περιοχές τους, κι αυτό θα δημιουργούσε ένα πόλο αριστερής αντιπολίτευσης μέσα και έξω από τον το ΣΥΡΙΖΑ.

Παρ’ όλα αυτά, το Ξεκίνημα τα πήγε πολύ καλά σ’ αυτήν την εκστρατεία, παρά την απόρριψη από τον ΣΥΡΙΖΑ σε συντρόφους μας να κατέβουν στις λίστες του. Αυτό το εμπόδιο ξεπεράστηκε γρήγορα γιατί οι σύντροφοι από το Ξεκίνημα κατανοούν ότι για την κοινωνία και την εργατική τάξη η αναγκαιότητα ήταν μια νίκη του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτές τις εκλογές. Είχαμε μια πολύ ισχυρή εκστρατεία: δίναμε περίπου 9.000 προκηρύξεις και πουλούσαμε 250 εφημερίδες κάθε μέρα. Αυτό μας έφερε σε επαφή με πολύ κόσμο. Προγραμματίζουμε ανοικτές συναντήσεις σε γειτονιές μέσα στις επόμενες εβδομάδες, αφού δεν κατέστη δυνατό να τις κάνουμε προεκλογικά.

Τι πιστεύεις θα γίνει στις συνομιλίες μεταξύ της νέας κυβερνητικής συμμαχίας και της Τρόικας, και συγκεκριμένα με την κυβέρνηση της Καγκελαρίου Μέρκελ στη Γερμανία; Πιθανολογείται ότι η Μέρκελ θα ακολουθήσει σκληρή γραμμή, και παρ’ όλες τις επιθυμίες του Τσίπρα, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια χρεωκοπία της Ελλάδας. Επίσης πιθανό είναι κάτω από την πίεση του να μείνει άθικτη η Ευρωζώνη, η Τρόικα και η Μέρκελ να επιχειρήσουν διαπραγμάτευση του χρέους, όχι για να το διαγράψουν αλλά για να καθυστερήσουν την πληρωμή.

Αυτή είναι μια κρίσιμη ερώτηση. Είναι ξεκάθαρο ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν διαπραγμάτευση και συμβιβασμό. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ θέλει ξεκάθαρα συμβιβασμό. Η Μέρκελ φαίνεται έτοιμη για κάποιου είδους συμβιβασμό. Αλλιώς γνωρίζουν ότι αυτό μπορεί να δημιουργήσει αλυσιδωτή αντίδραση και τεράστια κρίση στην Ευρωζώνη. Το ερώτημα όμως είναι αν είναι εφικτός ένας συμβιβασμός.

Η Μέρκελ θα είναι έτοιμη, υποθέτω, να δώσει κάποιες ελαφρύνσεις. Πιθανόν να είναι προετοιμασμένοι να δώσουν παράταση στην αποπληρωμή του χρέους, που θα σήμαινε μείωση του βάρους στον ετήσιο προϋπολογισμό της Ελλάδας.

Από την άλλη, όμως, σε σχέση με την εργατική τάξη στην Ελλάδα, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να ικανοποιήσει τουλάχιστον ένα αριθμό αιτημάτων όπως είναι η άνοδος του κατώτατου μισθού στο επίπεδο του μισθού που ίσχυε προ κρίσης, επιδόματα στα πλέον χαμηλά στρώματα της κοινωνίας που δυσκολεύονται να επιβιώσουν και να ικανοποιήσουν τις βασικές τους ανάγκες όπως σίτιση, ρεύμα κ.λπ. Πρέπει να στοχεύσουν στην αποκατάσταση των εργασιακών σχέσεων που βρίσκονται σε απορρύθμιση. Πρέπει να βάλουν ένα τέλος στις συνθήκες εργασίας -σκλαβιάς που ανθούν στον ιδιωτικό τομέα – όπου εργαζόμενοι αναγκάζονται να δουλεύουν δωδεκάωρα επτά μέρες την εβδομάδα χωρίς να πληρώνονται υπερωρίες. Πρέπει να ξεφορτωθούν τα χρυσωρυχεία στη Χαλκιδική στη βόρεια Ελλάδα – ένα περιβαλλοντικό ζήτημα μείζονος σημασίας. Πρέπει να αποκαταστήσουν τους απολυμένους εργαζόμενους της ΕΡΤ κ.ο.κ.

Αυτά είναι τα πράγματα που ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να αποφύγει να επιχειρήσει, αφού θεωρούνται από την κοινωνία, τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ και την αριστερή βάση του ΣΥΡΙΖΑ ως βασικά και άμεσα! Αν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ανταποκριθεί σ’ αυτά κατ’ αρχήν αυτό θα σημάνει μεγάλη κρίση μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι ο ΣΥΡΙΖΑ θα αναγκαστεί να προχωρήσει προς αυτά τα μέτρα.

Αν δει κανείς όμως αυτά τα μέτρα, που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν βασικά για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στην Ελλάδα σήμερα, θα διαπιστώσει ότι καταργούν το πρόγραμμα που επέβαλε η Τρόικα τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Το ερώτημα άρα είναι εάν η Γερμανική άρχουσα τάξη θα δεχτεί να κάνει τέτοιους συμβιβασμούς με τον Ελληνικό Κυβερνητικό Συνασπισμό.  Αυτό είναι τουλάχιστον αμφίβολο. Άρα, παρ’ όλο που δεν μπορεί να εκτιμηθεί ποιο θα είναι το ισοζύγιο των δυνάμεων μετά τις διαπραγματεύσεις Ελλάδας / Τρόικας, πιστεύω ότι το ζήτημα της χρεωκοπίας θα επανέλθει δριμύτερο στο τραπέζι.

Πιστεύουμε ότι εάν η Ελλάδα χρεωκοπήσει και βρεθεί εκτός ευρωζώνης, μια αριστερή κυβέρνηση πρέπει αμέσως να εφαρμόσει κεφαλαιακούς και δανειστικούς ελέγχους και να δημιουργήσει κρατικό μονοπώλιο στον τομέα των εξαγωγών, στα πλαίσια ενός ευρύτερου προγράμματος  που ούτως η άλλως πρέπει να εφαρμοστεί σήμερα, με επείγοντα μέτρα που περιλαμβάνουν εθνικοποίηση των τραπεζών και των νευραλγικής σημασίας τομέων της οικονομίας, εργατικό έλεγχο και διαχείριση, σχεδιασμένη οικονομία κ.ο.κ., για να αντιμετωπίσει την κρίση αφ’ ενός και αφ’ ετέρου να διασφαλίσει τα εργατικά δικαιώματα και συνθήκες διαβίωσης και για ριζική σοσιαλιστική αλλαγή.

Τι ρόλο θα παίξει το Ξεκίνημα την ερχόμενη περίοδο;

Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ θα χρησιμοποιήσει τους ΑΝΕΛ σαν άλλοθι για να μην εφαρμόσει τις αριστερές, φιλεργατικές πολιτικές που είναι απαραίτητες. Έτσι, πρέπει να απαιτήσουμε να εφαρμοστεί ένα συνεπές φιλεργατικό πρόγραμμα. Αν αυτό θα σημάνει κρίση στην κυβέρνηση που θα οδηγήσει σε πρόωρες εκλογές, τότε ας γίνει έτσι.

Ο κύριος ρόλος που μπορούμε να παίξουμε μαζί με άλλες δυνάμεις της αριστεράς, μέσα και έξω από την “πρωτοβουλία των 1000” είναι να παλέψουμε για φιλεργατικές σοσιαλιστικές πολιτικές σε συνεργασία με μεγάλα κομμάτια της αριστερής βάσης του ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα μέσα στα κινήματα βάσης. Νομίζω ότι αυτό που θα είναι πολύ αποτελεσματικό μέσα στην κοινωνία από μέρους της κυβέρνησης, είναι αρχικά να δώσει ανάσα στην εργατική τάξη και τα κινήματα, και μετά να μπει στην επίθεση. Με άλλα λόγια, οι εργαζόμενοι θα κινητοποιηθούν για να απαιτήσουν να πάρουν πίσω όσα έχασαν τα προηγούμενα χρόνια.

Σε αυτό το ενδεχόμενο, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να κάνει στροφή στα αριστερά και να εφαρμόσει πολιτικές πολύ πιο προχωρημένες απ’ ό,τι η ηγεσία του φαντάζεται σήμερα.

Ο κύριος μας στόχος είναι να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βοηθήσουμε στο χτίσιμο και την ισχυροποίηση και ανεξάρτητη δράση της εργατικής τάξης. Αυτό θα καθοριστεί από τα χαρακτηριστικά των ταξικών αγώνων την ερχόμενη περίοδο.

Η μόνη λύση στην κρίση είναι η εφαρμογή σοσιαλιστικών πολιτικών και σοσιαλιστικού προγράμματος. Οποιαδήποτε κυβέρνηση δεν εφαρμόσει αυτές τις πολιτικές θα καταλήξει σε κρίση.

Έτσι, για παράδειγμα, καλούμε τον ΣΥΡΙΖΑ να μην πληρώσει το χρέος, να εφαρμόσει βιώσιμους μισθούς και συντάξεις, να επενδύσει στο κράτος πρόνοιας, την υγεία και την παιδεία. Το σοσιαλιστικό πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, το πέρασμα των μεγάλων επιχειρήσεων στα χέρια της κοινωνίας, κάτω από δημοκρατικό εργατικό έλεγχο και διαχείριση, για το  συμφέρον της πλειοψηφίας του λαού.

Η τεράστια θετική αντίδραση σε όλο τον κόσμο στην εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ καταδεικνύει πως η εργατική τάξη της Ελλάδας έχει εκατομμύρια συμμάχους μέσα στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια εργατική τάξη. Ένα σοσιαλιστικό πρόγραμμα εφαρμοσμένο από μια αριστερή κυβέρνηση θα αντηχήσει ακόμα πιο δυνατά σε όλη την Ευρώπη, και οι εργαζόμενοι παγκόσμια θα ακολουθήσουν το παράδειγμα των Ελλήνων εργαζομένων. Θα βάλει το ζήτημα της πάλης για μια Ευρωπαϊκή Σοσιαλιστική Συνομοσπονδία, σε εθελοντική και ισότιμη βάση.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: